„ Kim de bir can kurtarırsa bütün insanların hayatını kurtarmış gibi olur.” -Mâide,32
''Spiritual Care in Nursing=primum non nocere.''
24 Nisan 2026 Cuma
Eski Zamanlarda
Adını suyunun renginden alan, antik çağda ise tuzlu akarsu anlamına gelen Halis adıyla anılan Kızılırmak, Anadolu'da kurulmuş uygarlıklara hep ev sahipliği yapmış. Bugün Kızılırmak Vadisi'nde tarihin her dönemine ilişkin izler bulmak olanaklı; kaya mezarları ve yerleşimleri, değişik uygarlıklara ilişkin kaleler, köprüler ve daha pek çok iz.
HititlerMarassantiya Irmağı adını vermişlerdi. Hititlerin ana toprakları olan Hatti'nin batı sınırlarını şekillendiriyordu. Klasik eski zamanlarda Ön Asya ve Asya'nın geri kalanı arasında bir sınır oluştururdu. 28 Mayıs MÖ 585 yılında Medler ile Lidyalılar arasında yapılan "Halis Nehri Muharebesi" (Kızılırmak Savaşı) burada olmuştur. Önceleri Lidyalılar ve Persler arasında bir sınırdı. Lidya Kralı Kroisos sınırı geçip Ahameniş İmparatoruII. Kiros saldırdı ve Thymbra Muharebesi'nde (M.Ö.547) yenildi. Böylece İranlılar sınırlarını Ege Denizi'ne kadar genişletti.
Sirnak'taki ilk »Nuh ve Cudi Dağı Sempozyumu«, muhtemelen Tufan ve Nuh'un Gemisi'nin araştırma tarihinde çığır açan bir olaydı. Spot ışıkları Agri Dagh'tan (Hristiyan topluluklarında genellikle »Ararat« olarak adlandırılır) Cudi Dagh'a yöneldi; muhtemelen Nuh'un devasa gemisinin gerçek iniş yeri. Eylül 2013'te tanıştığımız ve Nuh, Tufan ve Gemi hakkında akademik düzeyde bilgimizi paylaştığımız Seri-Nuh-Otel'den pencerelerden dışarı bakarken dağ sırtını sadece görebiliyorduk.
Hayatımın en etkileyici yolculuklarından biriydi. Kitabım »Das Rätsel der Arche Noah« (»Nuh'un Gemisi'nin Gizemi») birkaç ay sonra, 2014'te yayımlandı. Son birkaç yılda, Cudi Dagh'ı giderek daha fazla önemli yayında buluyoruz; örneğin: British Museum'dan ünlü Assyrolog Irving Finkel'in »Nuh Önündeki Gemisi» veya Kentucky'de gerçek boyutunda bir gemi inşa eden Amerikan Yaratılışçılarının »Kanıtlar Selini«. Bu yüzden Cudi Dagh'ın artık unutulmuş kutsal bir yer olmadığı açıktır.
2013: Krallar ve Hacılar
2013 Sempozyumu'ndaki en önemli derslerden biri, Profesör Dr. İbrahim Baz'ın »Cudi Dagi'nda Kadim Bir Mesken: Sah Köyü« (»Sah köyü: Cudi Dağı'nda bir yerleşim yeri») idi.
Prof. Baz, yaklaşık 2700 yıl önce Cudi dağlarının eteklerinde oyulmuş bazı Asur Kralları kaya oymalarının yeni kanıtlarını ve fotoğraflarını sundu. Bu konferans – ve diğerleri – kitabımın yayımlanmasıyla sonuçlanan araştırmam için çok değerliydi.
Konuyla ilgili tartışma, Kasım 2014'te dünyanın en çok satan »İncil Arkeoloji İncelemesi« dergisine ulaştı. Prof. İbrahim Baz tarafından Cudi Dagh'ta çekilen bir fotoğraf o sayıda basılmıştır.
Bu oymalar, bizi hacıların ayak izlerini takip ederek Nuh ve Gemiye giden çok geriye giden bir yolculuğa götürür. Evet, en çok da görünüşe göre bunlar, günümüzde Gemisi'nin iniş yeri olarak bilinen Cudi Dagh dağına yapılan hacın en eski arkeolojik kanıtlarıdır.
Beni yüzyıllar ve binyıllar boyunca hacılarla birlikte bir yolculuğa çıkar!
Kutsal Yerdeki Günümüz Çağı
Sempozyuma katıldığımda, ben ve arkadaşlarım Bill Crouse, Mark Wilson, Gordon Franz ve John Baumgardner 29 Eylül 2013'te Gemisi'nin iniş yeri olan «Sefine»'ye ulaşmayı umuyorduk. Ancak o hafta sonu öngörülemeyen koşullar nedeniyle Cudi Dagh zirvesine seyahat gerçekleşemedi.
Ancak bazı yerel halk o yıl zirveye ulaştı ve ayaklarını tam olarak Nuh'un bin yıl önce yaşadığı yere koydu. Ve dua ettiler! Atamız Nuh'u aramak için eski hacılarla birlikte sıraya girdiler.
2020 yılında Türk ordusu, bir askeri harekât sırasında Cudi Dağı'nın zirvesini güvence altına aldı. O dönemde askerler ve politikacılar Sefine'in kutsal duvarları içinde dua ediyordu.
Flavius Josephus'un Dört Yönlü Tanıklığı
Gemi gerçekten var mıydı ve gerçek bir gemi gerçek bir dağın tepesine indi mi? Buna inanıyorum ve İncil, Kur'an, Gilgamış destanı ve diğer çok eski kaynaklarda yazılmış bu hikayenin güvenilirliğine dair en önemli ipuçlarından biri, Flavius Josephus'un dört kez verdiği ifadedir. Dört kez Sandık'ın mevcut kalıntılarına işaret eder, bu yüzden M.S. birinci yüzyılda, Flavius Josephus'un «Yahudilerin Antikaları»' adlı eserini yazdığında, bunların hâlâ var olduğu ve şüphecilerin kendi gözleriyle görmesi için saklandığı varsayılabilir.
İşte onun ifadeleri, üçü Nuh'un zamanlarını anlatıyor, dördüncüsü ise çok daha genç bir olayı yansıtıyor [bkz. Roller 2014, s. 94]:
»Ancak Ermeniler buraya Soy Yeri diyor; Çünkü gemi o yerde korunmuştur ve kalıntıları günümüzde de sakinler tarafından orada sergilenmektedir.« [Josephus, kitap 1/3/5]
Josephus, Berosus the Chaldean'dan alıntı yapar: »Bu geminin bir parçasının hâlâ Ermenistan'da, Kordaylar dağında olduğu söylenir.« [Josephus, 1/3/6]
Josephus, Şamlı Nikolaus'tan alıntı yapar: »... ve kereste kalıntılarının uzun süre korunduğunu belirtti.« [Josephus, 1/3/6]
»… Carra adlı ülke ... Burada ayrıca Nuh'un tufandan kurtulduğu anlatılan ve hâlâ görmek isteyenlere gösterilen o sandığın kalıntıları da vardır.« [Josephus, 20/2/2]
Ancak, daha sonraki zamanlarda bile görgü tanıkları literatürde ve çürük çivilerle ilgili efsanelerde 20. yüzyıla kadar (ve hatta günümüze kadar!) hayatta kalmıştır. Bu nedenle şu soru sorulmalıdır: Bugün hâlâ Nuh'un Gemisi'nin parçalarını bulabilir miyiz?
»Sefine« yüzeyinin altında
Sefine yüzeyinde Gemiye kalıntıları görünmese de (en azından şimdiye kadar gördüğüm birçok fotoğrafta), yüzeyin altındaki kalıntılar keşif amaçlı ve istilacı olmayan yeraltı jeofizik araştırmalarıyla bulunabilir.
Ancak, 2013'teki son sempozyumdan bu yana bu konuda ilerleme kaydedilmedi, ancak geleceğin Cudi Dagh zirvesinde arkeolojik araştırma yapma fırsatları getirmesini umuyoruz.
Etchmiadzin'deki Kutsal Eser
1989'da Bill Crouse, Etchmiadzin manastırını ziyaret etti [Roller 2014, s. 168] ve 4. yüzyılda Nusaybin piskoposu Kutsal Yakup tarafından toplanan Nuh'un Sandığı'nın bir parçasını içerdiği söylenen bir kalıntıyı inceledi. Tarihsel kayıtlardan bildiğimiz gibi, Yakup bugün sıkça söylendiği gibi Agri Dagh'ta hiç bulunmamış, ancak Cudi Dağı'nda ya da tepesinde olmuştur!
Kalıntı bilimsel yöntemlerle hiç araştırılmamış olabilir, ancak nesnenin tarihi, onu Gemiye ait gerçek bir eseri olarak belirtmeyi mümkün kılar.
Mor Augin Manastırı'nın içindeki Beam
Kitabımın ilk okuyucularından biri, Güneydoğu Anadolu'nun bir dostu ve maceracı olan Detlev Simon'du. 2014 yılında Mor Augin'i ziyaret etmiş ve manastırın kilisesinin içindeki kirişlerden birinin Cudi Dagh'tan getirildiğine ve Sandık'tan geldiğine inanılmaktadır.
Bu Manastırın kurucusu Aziz Eugenios, Jacob of Nisibis ile birlikte Cudi Dagh'a gitti ve bu yüzden anlamlı gemiden biraz odun da getirmiş olabilir.
Birkaç yıl önce, Mt. Cudi'nin başka bir araştırmacısı Charles Willis burayı ziyaret etmiş ve bir örneği Amerika Birleşik Devletleri'ne getirdiği söylenmektedir. Ama o yolculuktan kısa süre sonra öldüğü için örnek kaybolmuş olabilir, kimse nerede olduğunu bilmiyor.
Friedrich Bender'in Buluntu
Friedrich Bender, 1954'te Cudi Dagh zirvesini ziyaret eden ve iki yerel rehberle küçük bir kazı yapan Alman bir jeologdu. Bulduğu şey »bezelye büyüklüğünde, kırılgan ve çürümüş ahşap kalıntılardı. Bu ahşap parçaların çoğu asfalt veya katran benzeri bir maddeyle çimentolandı.« [Roller 2013, s. 475]
Bender bir bilim insanı olduğu için Alman bir laboratuvarda inceledi: »Asfaltın tetraklorürle tamamen çözülmesinden sonra, ahşap parçalar 14C-yöntemine göre tarihlendirildi ve model yaşı 6635±280 yıl (1950'den önce) belirlendi. İkinci test, mevcut tüm materyal tükendiğinde bu sonucu doğruladı.«
Belki bu gerçekten Gemiye Gemisi'nin bir parçasıydı, ama şimdi kaybolmuş (testler tarafından tüketilmiş) ve inceleme öncesi hiçbir fotoğraf çekilmemiş gibi görünüyor.
Hans Thoma'dan Bir Hediye
Münih yakınlarındaki Landshut'tan bir grup kaşif, 1983'te Cudi Dağı'nın zirvesine çıktı. Yerel rehberlerinden hediye olarak, muska olarak kabul edilen küçük parçalar olan «kırılan koyu maden» [Roller 2014, s. 142] aldılar. Hans Thoma bana 2009 yılında bu eserlerden birini verdi.
Bir arkadaşım Michael Feld, 2016 yılında kızılötesi spektroskopiyle bir laboratuvarda inceledi. Analizi: »Bu açıkça organik kökenli farklı maddelerle kirlenmiş kireçtaşıdır». Yani taşlaşmış bir ahşap değil, üzerinde enkaz bulunan bir kaya parçası olabilir; bu da 766 yılında geminin iniş yerinde gerçekleşen bir felaketin tanıklığını verebilir [Roller 2014, s. 108], Ark manastırı yandığında.
Buradaki şey, geminin eserlerinin aslında korunduğu yerden gelen kurumlu parçacıklarla karışmış kaya parçaları olabilir!
Hristiyan ve Müslüman Çağında Hacılar
Şimdi Gemiye giden hacıların – ve Nuh'un – tarihine bir göz atalım. Hans Thoma ve Friedrich Bender, 2013'te sunduğum «Cudi Dagh'ın Kaşifleri»nden ikisiydi; çoğu Almanya'dan [Roller 2013, s. 461]. Gertrude Bell ve Stephen Compton da son 150 yıl içinde Mount Cudi'de yabancı olarak bulundular. Hiçbiri dar anlamda "hacı" değildi. Daha akademik bir bakış açısıyla oraya gitmiş ve bir sebepten dolayı onları büyüleyen kutsal yeri incelemek istiyorlardı.
##### DiKKAT: Lawrence ve Gertrude Bell’i de İngiliz istihbaratına kazandırması açısından kritik bir isim olarak öne çıkar.(Hakikat ancak arastirma ile bulunur.=AYET) ####
Buna rağmen, geçmiş yüzyıllarda Cudi Dagh'ta hacılar bulunmuştur. Ve birçoğunu! En azından 1910'lara kadar, farklı inançlara sahip inananların yılda bir kez dağın zirvesindeki harabelere geldiği bir gelenek olduğu söylendi. Yaklaşık 1950 yılına ait büyük bir hacı grubunun fotoğrafı kaydedilmiştir. Peygamber Nuh onuruna Türkiye ve diğer ülkelerden insanlarla, farklı dinlerden inananlarla bir festival düzenlendi [Roller 2014, s. 170].
Bölgede çatışmalar ve terör arttığında bu gelenek azaldı, ancak umarım gelecekte tekrar gelişecektir!
Yüzyıllar boyunca birçok hacı sandığın kalıntılarını gördü, Nuh'u andırdı ve zirvede ve vadilerde kiliseler ve cami inşa etti. Bill Crouse, 2013'te Sirnak'ta sunduğu makalede genel bir bakış sunuyor; burada piskoposlar ve akademisyenler de bulunuyordu.
»M.S. üçüncü yüzyılda Sezareya Piskoposu olan ve aynı zamanda kilisenin ilk büyük tarihçisi olan Eusebius, sandığın küçük bir parçasının hâlâ Gordian Dağları'nda kaldığını belirtir.« [Crouse 2013, s. 404]
»Salamis Piskoposu olan Epiphanius, MS dördüncü yüzyılda kalıntıların hâlâ gösterildiğini ve dikkatlice bakarsanız Nuh'un sunağını hâlâ bulabileceğini söyler.« [Crouse 2013, s. 405]
Dördüncü yüzyılda Konstantinopolis patriği olan Chrysostom: »Ermenistan dağları buna tanıklık etmiyor mu, Sandık orada duruyordu? Ve Sandık'ın kalıntıları bugün bile orada korunmuyor mu ki, bizim uyarımız için?« [Crouse 2013, s. 405]
Onuncu yüzyıl bilgini ve Bağdat doğumlu Al-Mas'udi, uzun yolculuklarıyla tanınırken, »Geminin durduğu yer, yani bu dağın zirvesi hâlâ görülmektedir» diye yazar. [Crouse 2013, s. 406]
On üçüncü yüzyılda Sarazenler tarihini yazan İbn el-Amid, Bizans imparatoru Heraklios'un yedinci yüzyılda Persleri fethettikten sonra sandığı görmek için Cumi Dağı'na tırmandığını bildirmiştir. [Crouse 2013, s. 407]
Ancak, bunlar bize (yukarıdaki tanıklıklar gibi) Nuh'un Gemisi'nin kalıntılarının hâlâ görüldüğünü ve ziyaret edildiğini söyleyen kaynakların sadece birkaçıdır.
Ayrıca, 4. yüzyılda Mt. Cudi zirvesinde bir kilise/manastır inşası ile 8. yüzyılda büyük bir yangının sonucu birçok kayıpla oluşan yıkımla ilgili bazı bağlantılı kaynaklarımız da mevcuttur.
Flavius Josephus ve Kaynakları
Müslüman öncesi ve Hristiyanlık öncesi dönemlerde burası önemli bir manevi alan olarak da kabul ediliyordu. Flavius Josephus'a döndüğümüzde, sadece kendi döneminde hâlâ var olan Sandığın kalıntılarını değil, aynı zamanda bu kalıntıların büyük dini bir öneme sahip olduğunu da öğreniriz. Berosus'tan alıntı yaparak şöyle yazıyor: »Bazı insanlar bitümden parçalar götürüp alıp alırlar, esas olarak yaramazlıkları önlemek için muska olarak kullanırlar.« [Josephus, 1/3/6]
Bu nedenle, Berosus ile Josephus arasındaki yüzyıllarda (M.Ö. 300 ile MS 70) birçok hacı Sandık'tan muska olarak ahşap parçalarını çıkarmış olması çok muhtemeldir. Ve yüzyıllar boyunca insanların gelip kalıntılarını götürmesinden ve 766 yılında yaşanan felaketten sonra, o dönemde hala var olanları tüketen felaketten sonra, Gemisi'nin kalıntılarının sonsuza dek kaybolması şaşırtıcı değil!
Sanherib ve Sandık Tasviri
Şimdi zamana geri gidip, Babil ve Asur halklarına gidiyoruz. Aslında, bu Mezopotamya imparatorluklarından günümüze kadar kayıtlar var; bu da yaklaşık 2700 yıl önce yaşadıkları olayları, savaşları ve dini inançları yeniden inşa etmemize olanak tanır.
Asur Kralı Senherib, taş oymacılarına yaptıklarını, inşa ettiklerini ve fethettiklerini anlatan birçok rölyef ve yazıt yapmalarını emretti. Faaliyetlerine dair çok sayıda arkeolojik kanıtımız var ve bunları Yahuda ve diğer antik krallıklardaki çağdaşlarıyla ilişkilendirebiliyoruz. Örneğin, Yahudi şehri Lachisch'i fethetmesiyle ilgili dört farklı anlatım ve kaynağımız var: İncil'deki anlatım, kendi yıllıklarını içeren çivi yazı yazısıyla prizmalar, Londra'daki British Museum'da sergilenen Ninova bas-rölyefleri. Ve nihayetinde günümüz İsrail'indeki Tell Lachish'teki kazıların sonucu.
Bazı yazıtları, bize »yağmur getiren ve bir adamın huzursuzluğunu önlemek için amuletler' hakkında bilgi verir; bu amuletler Mt. Nipur'un eteğinden getirilmiştir» [Luckenbill 1924, s. 132]. Bu Nipur Dağı gerçekten de Cudi Dagh ile aynıdır; burada Sanherib'in dua ettiğini ve ibadet ettiğini gösteren altı kaya rölyefi bulunmuştur. Yahudi geleneği, Nuh'un Sandığı'nın bir parçasının Ninova'daki kralın tapınağına getirildiğini ve İncil'in "tanrı Nisroch" olarak adlandırdığı şeyle özdeşleştirilmesi gerektiğini söyler [Finkel 2014, s. 291]. Hatta Irving Finkel bile, »bir Gemi avı olayı« [Finkel 2014, s. 292] Sennaherib ile bağlantılı olabileceğini öne sürer. Gordon Franz, bu konuyu 2013 Sempozyumu'nda çok kapsamlı bir şekilde ele aldı!
Joshua Jeffers tarafından yapılan Niniveh kabartmalarının yeni bir incelemesi, bazılarının Sannaherib'in Beşinci Seferi'ni temsil ettiğini ortaya koydu »ve bu sefer Asur kalbinin kuzeyindeki Zagros dağ sırasındaki düşmanlara yönelik saldırılardı." [Jeffers 2011, s. 87] Jeffers, Niniveh'teki Rakipsiz Saray'ın XXXVIII ve XLVIII Odalarının rölyeflerinin yalnızca »Ukku topraklarını» temsil ettiğini [Jeffers 2011, s. 100] ve »Mt. Nipur'a yaptığı küçük geziden ayrı bir askeri eylem olduğunu varsasa da», başka bir yorum öneriyorum: XLVIII Oda 11–12 levhaları, Mt. Nipur'un güneyindeki topografik manzarayla (Cudi Dagh!) çok iyi örtüşüyor gibi görünüyor. Burada bir nehir ve açıkça bir ada bulunan dağlık bir alan sergilenmiştir. Burası Dicle Nehri ve antik Cizre olabilir mi?
Tepelerin tepesinde, üst ve alt kalelerle korunan oldukça nadir bir saray veya tapınak vardır; bu, rölyeflerde sergilenen diğer Urarte yapılarından farklıdır. Burası benzersiz bir nesnenin bütünleştiği, çok özel bir Kutsal Yer olabilir mi? Bu muhtemelen Gemisi'nin kendisinin bir görüntüsü mü?
Bilinmeyen Kral: Kimdi o?
Şimdi nihayet Prof. Baz tarafından kaydedilen ve Biblical Archaeology Review [BAR 2014-11] dergisinde yayımlanan kralın rölyefine geri döneceğiz. Burada, diğer altı heykelde görülen Sennaherib olmayan benzersiz bir rölyef var. Muhtemelen daha önceki bir kral ya da prefekt olmalı!
BAR editörleri tarafından bu rölyefte sergilenebilecek ünlü bir uzmana soru soruldu: »Liverpool Üniversitesi'nde İbranice ve Antik Semitik Diller Emekli Profesörü Alan Millard, figürün olası bir kimliğini sunar: Shamshi-ilu. Millard, figürün başlık giymediği için, bir Asur kralından beklenebileceği gibi, muhtemelen güçlü bir valiyi, örneğin M.Ö. 780'den 745'e kadar Kuzey Suriye'nin büyük bir kısmını yöneten Şemşi-ilu gibi güçlü bir valiyi temsil ettiğini açıklar. Şemşi-ilu, Fırat Nehri üzerindeki Til Barsip'te (günümüz Tell Akhmar) kendi adına yazıtlar bırakmıştır. Bu hikayede, onu Judi Dag civarına götürecek olan güneydoğu Türkiye'ye ve Urartu krallığına karşı kazandığı zafer seferinden bahseder. [BAR 2014-11]
Başka öneriler de var: Senherib'in babası Sargon II veya Shalmaneser III, diğer araştırmacılar tarafından olası aday olarak öne sürülmüştür.
Benim önerim biraz cesurca: Orta Asur kralı Tukulti-Ninurta I'in, üzerinde sergilenen kaideye benzer bir kaideye tabe ederken gösterdiği oymalarda çarpıcı görsel benzerlikler keşfettim. Bu kralı kesin tanımlayan bir yazıt. Berlin'deki Doğu Müzesi'nde kendim izlemeye gittim ama müzede mevcut inşaat çalışmaları nedeniyle nesne kaldırılmıştı.
Tukulti Ninurta I'in tarihsel anlatımları, kendisini ve ekiplerini Mt. Cudi çevresine götüren yolculuklarını anlatır [Wartke 1993, s. 37], bu nedenle, kutsal Cudi Dagh dağının eteğine adanma rölyefi oyan ilk kral olduğu muhtemeldir.
Şu anda bazı akademisyenlerle tartıştığım fikrime karşı önemli argümanlar var.
Ancak, »bilinmeyen kral»ın kimliği şu an için çözülmemiş, ancak gerçekten Tukulti-Ninurta I olursa, başka bir sonuç çıkarılabilir: Kaidedeki eşyalar Nuh Sandığı'ndan bir tahta ve bir çivi temsil edebilir! Ancak bu sadece spekülasyon olarak kalmalıdır!
Gilgamış ve Ölümsüzlüğün Sırrı
Son olarak, Hacıları yaklaşık 3000 yıl önce en eski zamanlara kadar takip ettikten sonra, daha eski bir hacı hakkında başka bir anlatım elimizde var, ancak aslında o Gemiye ait kalıntıları değil, Nuh'un kendisini arıyordu: Bu hac, Uruk'un kudretli kralı Gilgamıştı. İncil'deki hikayeye güvenirsek, Nuh o zamanlarda hâlâ hayatta olmalı, çünkü 950 yaşına ulaştı; böylece tufandan sağ çıkanlardan önce ölen birçok soyundan sağ çıkmış olabilir.
Böylece Gilgamış Nuh'u – kendi dilinde Utnapishtim – ölümsüz biri olarak kabul etti ve sırrını onunla paylaşmasını istedi. Gilgamış Destanı, çok eski bir kaynağa göre Aratta'nın dağlık bölgesinde yer alabileceği Utnapishtim'in yaşadığı uzun macerayı anlatır [George 2003, s. 163]. Aratta, muhtemelen Mezopotamya'nın alçak arazilerinin kuzeyinde, Cudi Dagh'ın ilk dağ sırtı olduğu yer olan daha sonra Urartu olarak adlandırılan Ararat'tır. Gilgamış ölümsüzlüğe ulaşamadı ve Utnapischtim-Noah da çok yaşlı yaşta öldü. Yine de, Gilgamış insanlık tarihinde Nuh ile karşılaşan ilk hacı olabilir!
Enmerkar Nimrod: İnsanlığın Şafağına Dönüş
Kutsal Kaynaklarımızın ötesinde kaydedilmiş Nuh zamanlarına dair bazı daha önceki olayları biliyoruz. Başka bir destan olan »Enmerkar ve Aratta'nın Efendisi« bize bir hacı hikayesini değil, açıkça Aratta sakinlerinin rakibinin hikayesini anlatır: Bazı akademisyenler Enmerkar'ı Yaratılış'tan bildiğimiz Nimrod olarak tanımlamıştır [Rohl 1998, s. 210].
Yolculuğumuzda artık Nuh'un günlerine ulaştık. Daha önce belirttiğimiz gibi, kutsal kutsal kitaplarımızda bulunan gelenekle kesinlikle örtüşen kanıtlara sahip olabiliriz. Bu, çoğu güncel bilginin mümkün bile görmeyeceği bir şeydir!
Sandığın Ruhani Kalıntıları
Günümüzde Cudi Dağı'ndaki yerel halkın dua toplantılarından geri döndük, ardından 20. yüzyılda hac festivalleriyle karşılaştık; yüzlerce ve binlerce yılı kapsayan cami ve manastır kalıntıları – ve nihayet Asur hükümdarları ve hatta Uruk'un daha eski krallarıyla, özellikle Gilgamış ve Nemrût destanlarının seçkin kahramanlarıyla karşılaştık, Sandık, Nuh ve ilahi ölümsüzlüğü arayışında.
Ve yolculuğumuzun sonunda başka önemli bir ipucu daha yatıyor: Tüm uluslar ve dinler Nuh zamanında ortak bir kökene sahip gibi görünüyor. O ve ailesi tüm insanlığın atası mı? Sanırım öyle.
O yüzden belki de bu dağa – Cudi Dagh'a – tekrar bakmalıyız, Tanrımızı ve yaratıcımızı hatırlayıp ona tapmalıyız. Ve bu dünyadaki kardeşlerimizle – ne millette ya da dine sahip olursa olsun, barış içinde yaşayabiliriz! Hepimiz onun yaratılışıyız ve Tanrı'nın çocuklarıyız! Bu içgörülü, Sandık'ın manevi hazinesi olabilir – ve gelecekte Nuh ve Cudi Dagh'a ortak araştırma ve hac yolculuğu için bir temel olabilir.
25 Mayıs'taki Zoom üzerinden sunumum ve kitabın kapağı, Sirnak'taki sempozyumun bildirileriyle, bu makale de dahil.
Bu videoda, konferansta yukarıdaki makaleyi okurken dersimi görebilirsiniz:
www.youtube.com/watch?v=0SMJbPudAxg
Kaynaklar
»İncil Arkeolojisi İncelemesi«, Kasım 2014
Baz, İbrahim: »Cudi Dagi'nda Kadim Bir Mesken: Sah Köyü« (»Sah'ın köyü: Cudi Dağı'nda bir yerleşim yeri«, dt.: »Das Dorf Sakh: Eine antike Wohnstätte Berg Cudi«), »Uluslararası Nuh ve Cudi Dağı Sempozyumu Belgeleri«, Sirnak 2013
Crouse, Bill: »Nuh'un gemisi'nin Ararat Dağı'na İnmemesinin Beş Nedeni; Cudi Dagh'a Neden İndiğinin Beş Nedeni«, »Uluslararası Nuh ve Cudi Dağı Sempozyumu Belgeleri«, Sirnak 2013
Finkel, Irving: »Nuh'un Önündeki Gemide«
Franz, Gordon: »Asur Kralı Senherib, Nuh'un Gemisi'nden Oduna Tanrı olarak tapıldı mı«, »Uluslararası Nuh ve Cudi Dağ Sempozyumu Belgeleri«, Sirnak 2013
SAHSIMA AIT NOT: Nerde terör varsa orada islamim sakli bilgileri mevcuttur! (Tarihi yok ederek hakikate ulasmayi engelliyorlar ALLAH AYETI DE DIYOR KI:Hala akillanmiyacak misiniz? Hititli Selda
Adını suyunun renginden alan, antik çağda ise tuzlu akarsu anlamına gelen Halis adıyla anılan Kızılırmak, Anadolu'da kurulmuş uygarlıklara hep ev sahipliği yapmış. Bugün Kızılırmak Vadisi'nde tarihin her dönemine ilişkin izler bulmak olanaklı; kaya mezarları ve yerleşimleri, değişik uygarlıklara ilişkin kaleler, köprüler ve daha pek çok iz.
HititlerMarassantiya Irmağı adını vermişlerdi. Hititlerin ana toprakları olan Hatti'nin batı sınırlarını şekillendiriyordu. Klasik eski zamanlarda Ön Asya ve Asya'nın geri kalanı arasında bir sınır oluştururdu. 28 Mayıs MÖ 585 yılında Medler ile Lidyalılar arasında yapılan "Halis Nehri Muharebesi" (Kızılırmak Savaşı) burada olmuştur. Önceleri Lidyalılar ve Persler arasında bir sınırdı. Lidya Kralı Kroisos sınırı geçip Ahameniş İmparatoruII. Kiros saldırdı ve Thymbra Muharebesi'nde (M.Ö.547) yenildi. Böylece İranlılar sınırlarını Ege Denizi'ne kadar genişletti.
Delice Irmağı, İç Anadolu Bölgesi'nde, özellikle Yozgat'ın Şefaatli ilçesi civarında Kanak Çayı ve Karasu Çayı'nın birleşmesiyle oluşur. Yozgat çevresindeki dağlık alanlardan beslenen ırmağın kolları, bölgedeki çeşitli derelerin (Kılıçözü, Monahaz, Bahçecik, Çandarözü) birleşimiyle büyüyerek Kızılırmak'ın en önemli yan kollarından biri haline gelir.
Delice Irmağı'nın Temel Özellikleri:
Kaynak: Yozgat (Şefaatli civarı), Kanak ve Karasu çaylarının birleşimi.
Havza: İç Anadolu Bölgesi (Yozgat, Kırşehir, Kırıkkale, Çorum çevresi).
Uzunluk: Yaklaşık 426 km.
Döküldüğü Yer: Çorum'un Sungurlu ilçesi Kula köyü yakınlarında Kızılırmak'a karışır.
Önemi: Kızılırmak'ın en uzun koludur ve bölge tarımı için hayati öneme sahiptir
Irmak, İç Anadolu'nun en doğusundaki Sivas ili İmranlı ilçesinde Kızıldağ 'ın (3025 m) güney yamaçlarından yaklaşık 39,8° Kuzey 38,8° Doğu noktasından doğar, ilk önce batı ve güney batıya 38,7° Kuzey 34,8° Doğu ya kadar akar, daha sonra yay şeklinde biçimlenir. Hafik yakınlarında Koçdere'yi, Sivas'a yaklaşırken Akmescid Deresi ve Tecer Irmağı'nı alır. Sivas'ı geçtikten sonra Yıldız Irmağı bu ırmağa katılır. İlkin batıya, daha sonra kuzey doğudaki Tuz Gölü'nü geçerek kuzey batıya akar. Daha sonra kuzey ve kuzey doğuya yönelir. Burada Delice Irmağı ile 40°28′20.54″K34°08′28.40″D noktasında, Kula köyü sınırlarında birleşir. Sonra zig zaglar çizerek kuzey batıya akar. 41.10° Doğu 34.42° Batı da Devrez Çayı ile birlikte akar. Kuzey doğuya doğru döner. Sonuçta Karadeniz'e 41.72° Kuzey 35.95° Doğu noktasında boşalır. Sırasıyla Sivas, Kayseri, Nevşehir, Kırşehir, Kırıkkale, Ankara, Aksaray, Çankırı, Çorum illerinden geçtikten ve Sinop-Samsun sınırının bir bölümünü oluşturduktan sonra çok sayıda dere ve çayın sularını toplayarak Bafra Burnu'ndan Karadeniz'e ulaşır.
Kızılırmak; kuzeydoğusundan Yeşilırmak havzası, doğudan Fırat havzası, güneydoğudan Seyhan, güneybatı ve güneyden Konya kapalı havzası, batıdan Sakarya Irmağı havzası, kuzeybatıdan Yenice Batı Karadeniz akarsuları havzaları ile komşudur.
DIKKAT: Türkiye toplam alanının 1/10'unu drene eder. Yukarı havzasında jipsli arazilerden geçen ırmağın suları acılaşır.
Orta Kızılırmak Havzasında yazlar sıcak, kışlar soğuk karasal iklim etkindir. Avonos:328 mm, Mucur:409 mm, Kırşehir:378 mm, Kaman:455 mm, Keskin: 392, Kırıkkale:355 mm. Delice Çayı havzası Orta Karadeniz bölümünde yer alır, yağış ortalaması 315 mm'dir. Yozgat:555 mm, Sorgun:419, Çiçekdağı:325 mm, Sungurlu:407 mm, Boğazkale:491 mm yağış yağış alır.
Delice Irmağı, İç Anadolu bölgesinde Kızılırmak'ın en uzun kolu; ıralaması 426 km, akaçlama havzası 17.228 km².İç Anadolu`nun en doğusundaki Sivas ilinin İmranlı ilçesindeki Kızıldağ`ın güney yamaçlarından doğup Kayseri, Nevşehir, Kırşehir, Kırıkkale.Bölgenin sınırı, batıda Kızılırmak, doğuda Delice, güneyde. Acıöz vadileriyle çevrilir. Yıldız Çayı, Delice Irmağı · Sol kolları · Devrez, Gökırmak · Akım yerleri, İmranlı ... doğar, ilk önce batı ve güney batıya 38,7° Kuzey 34,8° Doğu ya kadar. Kuzeyi ise, yüksek plato sahasını ihtiva eder. Bu araştırmada, Delice Irmağı algleri farklı habitatlardan (epipelik, epifitik, epilitik, plankton)
