23 Mayıs 2026 Cumartesi

Sa'd="İslam'da dökülen ilk kan"

 


Sa'd ibn Abi Vakkas

Sa'd ibn Abi Waqkas ibn Wuhayb al-Zuhri (Arapça: سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصِ بْنِ وُهَيْبٍ اَلزُّهْرِيُّ, latin harfedilmiş: Saʿd ibn Abī Waqāṣ ibn Wuhayb al-Zuhrī) Arap Müslüman bir komutandı. Kufa'nın kurucusuydu ve Umar ibn al-Khattab döneminde vali olarak görev yaptı. Müslümanların İran'ın fethetinde öncü bir rol oynadı ve İslam peygamber Muhammed'in yakın bir arkadaşıydı.

Sa'd, İslam'ı benimseyen yedinci özgür yetişkin adamdı ve bunu on yedi yaşında benimsedi.  Sa'd, Muhammed'in Medine'deki kaldıkları süre boyunca tüm savaşlara katıldı. Sa'd, 636'da el-Kadisiyyah Muharebesi'ndeki liderliğiyle ve Sasani başkenti Ktesiphon'un fethi ile ünlüydü. El-Kadisiyyah Muharebesi ve Ktesifon Kuşatması'ndan sonra, Sa'd, Huzistan'ı fetheten ve Kufa garnizon şehrini inşa eden Irak'taki Raşidun ordusunun en yüksek komutanı olarak görev yaptı. [kaynak gerekli]  Davranışlarıyla ilgili şikayetler nedeniyle, daha sonra halife Umar tarafından görevinden alındı.Birinci Fitne sırasında Sa'd, Muhammed ve takipçilerinin çoğunluğunun içerdiği tarafsız fraksiyona liderlik etmesiyle tanınıyordu; bu gruplar iç savaşa katılmayı reddediyordu. Çinli Müslümanların geleneklerine göre, 651'de Çin'e diplomatik bir ziyaret sırasında İslam'ı tanıtmış, ancak bu anlatımlar tartışmalıdır. [kaynak gerekli]

Sünni tarihçiler ve akademisyenler, Muhammed ile dostluğu, cennet vaat edilen on kişiden biri olması ve Bedr Savaşı'na katılımı nedeniyle Sa'd'ı saygın bir figür olarak görürler; bu savaşa katılanlar topluca büyük saygı görür.  

Tarihçe

Sa'd, İslam'ı benimseyen ilk kişilerden biriydi. İslam'a geçtiğinde on yedi yaşındaydı, ancak İbn Abdülbarr Sa'dın on dokuz yaşında İslam'ı benimsediğini bildirmiştir. İbn İshak'ın söylediğine göre, Sa'd, Ebu Bekir tarafından İslam'a davet edilen birkaç kişiden biri olmuştur. Sa'd'ın annesi, oğlunun din değiştirmesine karşı çıktı ve oğlu İslam'dan ayrılana kadar açlık grevi yapmakla tehdit etti, ancak oğlu tehdidini dikkate almadı ve sonunda oğlunun ısrarı nedeniyle boyun eğdi. Tarihçiler, Muhammed'in Sa'd'a Tanrı'nın inancındaki kararlılığını övdüğünü, ancak aynı zamanda İslam'da övgü olan ebeveynlik saygısının önemli bir erdem olduğunu söylediğini aktardı. Sa'd'ın kardeşi Amir de din değiştirmeye başladı, bu da annelerinin ikinci oğlunu da caydıramadı. 

İbn Hisham'ın İbn İshaq'ın sirasına göre, Sa'd ve diğer birçok Müslüman Mekke'deki bir grup müşrik tarafından eleştirildi. Bu eleştiri, Sa'd'ın bir müşriki deve kemiğiyle yaralamasına yol açtı; İbn İshaq bunu "İslam'da dökülen ilk kan" olarak tanımlar. 

İbn Hajar el-Esqalani'nin Fath al-Bari'sine göre, Sa'd, Muhammed'den önce İbn um Mektum ve Mus'ab ibn Umayr ile birlikte Medine'ye göç etmiş ve burada İslam'ı uygulamaya devam etmiştir. 

Medine'de erken yaşam

Sa'd ve kardeşleri Medine'ye vardıklarında hemen Muhammed'e bağlılık yemini ettiler. Mekke göçmenlerine muhajirun denirken, Medine'deki yerel Müslüman sakinler Ansar olarak bilinirdi. Medine'deyken, Sa'd, Müslümanların Mekke'deki Kureyşlilere karşı düzenlediği çoğu askeri operasyonda yer aldı. İlk operasyonu, göçten dokuz ay sonra gerçekleşti; 20 adamla Al-Juhfa ile Mekke arasında bulunan Kharrar üzerinden geçen bir Kureyşi kervanına baskın düzenlemekle görevlendirildi. Bu sefer başarısız oldu, çünkü kervan kaçtı. 

Bedr Muharebesi'nden kısa bir süre önce Rabigh'de Ubeyde ibn al-Harith komutasında yapılan küçük bir keşif operasyonunda, ekip rakip Kureyşi savaşçılarının dikkatini çekti ve onları kovalamaya başladı. Sa'd ve ekibi hemen kaçtı, bazı anlatımlara göre geri çekilirken bir Parthian atışı yaptı. Ekip Medine'ye zarar görmeden döndü ve Sa'd, Müslüman izcilerin hayatta kalmasına izin vermekten gurur duydu.

Badr

Bedr'e yürüyüş sırasında Muhammed, Sa'd, Ali ve Zubeyr ibn al-Awwam'ı düşmanın hareketlerini gözlemlemek için gönderdi, çünkü Medine'den yürüyen Müslüman ordu, başlangıçta Ebu Sufyan ibn Harb'ın zengin kervanını ele geçirmeyi planlamıştı; Ebu Cehil ibn Hişam komutasındaki Mekke Kureyşlilerinin ana kuvvetleriyle yüzleşmek yerine.

Bir kroniğe göre, Sa'd'ın ilk okçuluk başarısı yaklaşık 624 yılında Badr Muharebesi'nde gerçekleşmiştir.  Bu savaşta Müslümanlar bir falanks oluşturdu. [4] Bir hadiste Sa'd'ın savaşın ortasında okunun düşmana isabet etmesi için dua ettiği ve Muhammed'in Sa'd'ın isteğini yerine getirmesini dilediği belirtilir. [9] Biyografiler, Sa'd'ın okçuluk becerilerinin Badr Muharebesi sırasında Kureyşi kuvvetleri için zor olduğunu belirtmiştir. [not 1] Başka bir hadise göre, Müslümanlar üstünlük kazanmaya başladığında savaşın son aşamasında yakın çatışmaya da katıldı. Bir Kureyşi şampiyonu olan Sa'id ibn al-As'ı öldürdü ve Muhammed'e savaş ödülü olarak hediye ettiği Dha al-Kutayfah (ذا الكُتَيفَة) adlı bir kılıcı geri aldı. [15] Sa'd'ın bu muharebe sırasında iki Kureyşi askerini de esir aldığı da bildirildi. [15]

Daha sonraki tarihçiler, bu savaştaki eylemleri nedeniyle Sa'd'ı ilk Müslüman okçu olarak ilan ettiler. [4] Genç kardeşi Umayr savaşa katılmak istedi, ancak Muhammed genç yaşından dolayı onu reddetti. Umayr savaşmak için izin istemeye devam etti ve sonunda izin aldı; savaş sırasında öldü.

Uhud'da Muhammed'i koruma

Muhammed'in Sa'd'a yazdığı emirin yazılı eğiti, Medine'deki Hicaz Demiryolu Müzesi'nde

Uhud Muharebesi'nde Sa'd bir okçu alayında görev yaptı. Müslüman ordusu üstünlük sağladığında, Halid ibn el-Velid'in kanat manevrasıyla onları bozguna uğrattılar. Müslüman kuvvetler dağıldı ve Muhammed, Sa'd, muhajirun savaşçısı Talha, Medinalı kılıç ustası Ebu Dujana ve yaklaşık altı ya da yedi Ansari askeri dahil olmak üzere yaklaşık on iki adam dışında askerlerinden ayrıldı.  Grup, Müslüman savaşçılar yakın bir savunma formasyonu oluştururken Halid komutasındaki düşman süvarileri tarafından kuşatıldı ve Sa'd, omzundan yaralanan Muhammed'in yanına oklarını attı. Sayıca az ve kuşatılmış Müslümanlar, Muhammed, Talhah, Abu Dujana ve Sa'd hariç, yakın dövüşe rağmen arkadaşlarına yayıyla yardım etmeye çalışan Muhammed, Talhah, Abu Dujana ve Sa'd dışında çoğu öldürülene kadar savaştı. Sa', bu zor durumda aynı anda birden fazla ok atmaya başvurmuştu. 

Sa'd'ın düşmanları etkilediğini fark eden Muhammed, onun için oklar topladı ve yanında durdu, o da sürekli ateş ederek kuşatılmış Müslümanların geri çekilmesine izin verdi. Kaçmayı başardıklarında, Muhammed Sa'd'ın eylemlerini övdü. 

Daha sonra, Muhammed kalan düşman takipçilerinden birini mızrağı ile öldürdükten sonra, Sa'd, kuşatma sırasında Muhammed'i yaraladığı için düşman tarafında savaşan kardeşi Utbah ibn Abi Waqqas'ı öldürmeye yemin etti. 

Uhud'dan sonra Ridda

Ebu Bekir, Sa'd ibn Mu'adh, Zubeyr ibn al-Awwam, Bilal ibn Rabah, Abbad ibn Bişr ve Ebu Eyyüb el-Ansari ile birlikte, Sa'd, Muhammed'in Haras (kişisel koruma) biriminin bir üyesiydi. Muhammed ve Aişa askeri seferlere katıldıklarında, gece çadırlarını koruyan Sa'd idi. 

Sa'd, Ağac Yemini'ne katıldıktan sonra Medine'nin Müslüman siyasi ve dini topluluğunun en önemli üyelerinden biri oldu,çünkü bu yeminde bulunanlar Al-Fath'ta topluca övüldü.Aynı gün Sa'd, Medine ile Mekke arasında ateşkes veya saldırmama paktı getiren Hudeybiyyah Antlaşması'nın onaylanmasına da tanık oldu. Tabuk Seferi'ne kadar Sa'd, Muhammed dönemindeki tüm savaşlara katıldığı kaydedilmiştir; bunlar arasında Siper Muharebesi, el-Muraysi Seferi, Haybar Kuşatması, Mekke'nin Fethi, Hunayn ve Awtas savaşları ile Taif Kuşatması dahildir.

Muhammed öldüğünde ve Ebu Bekir ilk halife olarak atandığında, Ridda Savaşları Arap Yarımadası genelinde patlak verdi. Abu Bekir, Usama ibn Zayd komutasındaki seçkin birliklerini kuzey sınırını sakinleştirmek için gönderirken, Sa'd da dahil ordunun geri kalanını toplayarak Tulayha liderliğindeki isyancı istilacılarla Zhu Qissa Muharebesi'nde savaştı. [21] İbn el-Cewzi ve Nureddin el-Halabi, Sa'dın bunun yerine Umar, Sa'id ibn Zayd, Ebu Ubeyde ibn el-Cerrah ve Katada ibn el-Nu'man ile birlikte Usama bin Zayd'ın seferine katıldığını kaydetmiştir. [22][23] İsyancılar bozguna uğradıktan sonra, Sa'd orduya katılarak Dumat el-Jandal'a doğru yürüyordu; oradaki birkaç Bedevi isyancıyı ezmek için.   

El-Kadisiye

Kadisiyyah Muharebesi'nin Yeri.    

636 yılında, Ömer ibn el-Hattab'ın halifeliğe çıkışından sonra, Sa'd'ı Müslümanların İran'ı fethetmesinde Ebu Ubeyd el-Teqafi'ye yardım etmek üzere Irak'a doğru bir kolordu komutası olarak gönderdi. [24] El-Basalama, Umar'ın Medine'de Sa'd altında hizmet etmek üzere 12.000 asker topladığını belirtti. [not 4] Ordu Medine'den gönderilmeden önce, Irak cephesinden bir mesaj geldi; Ebu Ubeyd'in Köprü Muharebesi'nde çatışmada öldüğünü ve Rashidun askerlerinin güneybatı Irak'a çekilmek zorunda kaldığını belirtti. [24] Bu gelişme Umar'ın planlarını değiştirmesine neden oldu; Sa'd'a 6.000 askerle Irak'a yürümesini emretti, ayrıca Irak'taki Rashidun ordularına Sa'd'ın kuvvetleriyle birleşmeleri talimatını verdi; Arfajah'ın kuvvetleri, 400 ila 700 Azd süvarisi,[26] el-Bajali'den Jarir ibn Abdullah ve Banu Şeyban'dan al-Muthanna ibn Haritha, çünkü bu üç komutan Buwaib Muharebesi'nde Sasani öncü kuvvetlerini yenmiştir. [21] Umar, Sa'd'ı komutan olarak atadı ve diğer üçünü kendi komutasına verdi. Sa'd, yürüyüşleri sırasında Irak'ta kalan Rashidun askerlerini topladı ve 30.000 asker toplamayı başardı. [9] El-Basalamah'a göre, halifeliğe karşı büyük bir ordu yöneten Sasani komutanı Rostem Farrokhzad, Sa'd'ın ordusunun sabrını yitirmesini ve savaşı kışkırtmak için kasıtlı olarak yavaş yürüdü. [9] Ancak el-Muthanna, Sa'd'a Irak'ın çölünün çevresine taşınmasını ve ordusunu Sasani topraklarının derinliklerine taşımamasını tavsiye etti. Sa'd kabul etti ve ordusuna el-Muthanna'nın tavsiyesine göre hareket etmelerini emretti. 

Sa'd, Medine'deki merkezi hükümetle rutin yazışmalar yürütüyor, çünkü Sa'd tüm önemli ve önemsiz gelişmeleri titizlikle yazıyor ve her gün en az iki haberci Umar'a gönderiyordu. Halife, Sa'd'ın önleyici saldırılarını yasaklayan bir mesajla karşılık verdi.

Savaş öncesi faaliyetler

Tabari'nin anlatımına göre, genç Yezdegerd III'ün politikalarını yönlendiren Sasani iç savaşındaki Pers fraksiyonu, imparatorluğun en güçlü ordusunun komutanı Rostem ile anlaşmazdı. Rostam, Arap birliklerine doğrudan saldırı yerine sabır ve uzun süren savaş çağrısında bulundu ve barış yapmak amacıyla Zuhra ibn Hawiyah ile mektuplar mübadesine geçti. Zuhra, Sasaniler İslam'a geçerse Arap ordularının geri çekilip sadece tüccar olarak İran'a döneceğini belirtti. Parvaneh Pourshariati, bunun ticaretin Pers'in işgalinin arkasındaki motivasyon olduğunu öne sürdüğünü öne sürmektedir. Tabari'nin anlatısında Rostem'in askeri çatışmadan kaçınmak için din değiştirmeye hazır olduğu belirtilir, ancak Sasani hükümetindeki diğer gruplar bu şartları kabul etmeyi reddetti ve savaş kaçınılmaz hale geldi. [28]

İslami kaynaklar, Sa'd'ın, Ermuk Savaşı'nı yeni kazanan Ebu Ubeyde ibn el-Cerrah'ın gönderdiği takviyeleri beklerken Rostem'i alay etmek için bir dizi düşman elçi gönderdiğini belirtir. [29] İlk elçi Asim ibn Amr el-Temimi idi; Rostam ona toprak dolu bir sepet verdiğinde aşağılandı; Asim ise Sasanilerin "topraklarını Müslümanlara vermeyi kabul ettikleri" şeklinde alaycı bir yorumla karşılık verdi ve ardından Müslüman ordusuna rapor vermek için geri döndü. Sa'nın ardından el-Muğira'yı göndermişti, o da Rostam'a üç seçenek sundu: İslam'ı benimsemek, barışçıl teslim olmak ya da savaş alanında buluşmak. [27] El-Muğira, Rostam'ı kışkırtmaya çalışırken, kendisine hediye edilen kılıcı kırdı. [30] Sa'd, daha sonra nezaket duygusu olmayan bir Bedevi reisi Rib'i ibn Amir'i, Sasanileri şaşırtmak için gönderdi. [9] Rib'i, eşeğiyle Rostam'ın odasına girdi, çadır halısını kirletti ve Rostam'ın sarayını şok etti. Rostam'a üç seçenek sundu: İslam'ı benimsemek, halifeliğe cizye vermek ya da savaş. Rib'i, üstlerinin Rostam'a üç gün düşünmek için zaman vereceğini belirtti ve Sa'd'a döndü. [9] Rib'i'nin gönderilmesi, Rostam'ın sabrını kaybetmesine ve ordusunu savaşa hazırlamasına neden olan bir durum olarak tasvir edilir. [9][30]

Rostem'in ordusu savaş alanına yürürken, Sa'd Iraklı yerel kılığına giren Tulayha ve Amr ibn Ma'adi Yakrib'in liderliğinde bir düzine süvari keşif olarak gönderdi. Sasani topraklarının derinliklerine ve Ktesifonun kenarlarına giderek Rostam'ın kuvvetleri hakkında bilgi toplamaları planlandılar. [27][9][31] İki günlük yolculuktan sonra, keşifçiler ordunun ilk öncü kuvvetlerini gördüler; tahmin ettikleri sayı 70.000 idi. Tulayha ve ibn Ma'adi, bulgularını Sa'd'a bildirmeleri için keşifçileri gönderirken, Tulayha ve ibn Ma'adi kendi başlarına istihbarat toplamaya devam ettiler. [9] İkinci ve üçüncü dalgaları takip etmeyi başardılar; bunların ordunun merkezi ve arkası olduğuna inandıkları sırasıyla 100.000 ve 70.000 kişiydi. [9] Ortaçağ kronikleri, ibn Ma'adi'nin görevi tamamladıktan sonra geri dönmek istediğini, ancak Tulayha'nın bir gün daha beklemek istediğini bildirir. Tulayha gece boyunca tek kişilik bir baskın başlattı ve Rostam'ın çadırının bulunduğu arka kampa sızdı. [9][30] Sasani kampına karanlığın gölgesinde sızdı, çadırların iplerini kesti ve kamp içinde ateşleri yakmak için meşaleler kullandı. [9] Bu durum kampta kaos yarattı ve iki Sasani askeri öldü. Şaşkın ordu kaosa sürüklenirken, Tulayha iki at ve bir esir aldı ve Sa'd'a götürdü. Tulayha'ya göre atlar Rostam'a aitti. İbn Ma'adi'ye yeniden katıldı ve düşman kuvvetlerinin sayısını ona bildirmek için Sa'd'a döndüler. [9][30]

El-Kadisiye'deki büyük muharebe, Uzaib'deki Sasanilerin bir kısmına karşı başarılı bir küçük çatışmayla gerçekleşti.   

Muharebe

Kadisiyyah Muharebesi'nin günlük haritası

Kadisiyah Muharebesi, Pers'in Müslüman ordusuna düşüşündeki sembolizmi nedeniyle İslam tarihinde önemli bir yer tutarken, İslami kaynaklar savaşın kendisi hakkında çok az bilgi veriyor; bunun yerine savaşçıların ve kabilelerin kahramanca hikayelerine odaklanıyor. Modern akademisyenler, el-Tabari'nin Peygamberler ve Krallar Tarihi gibi eserlerdeki çoğu detayın süslemelerden oluştuğuna, anlatıcıların Seyf ibn Ümer'in el-Ka'qa'nın kahramanlıklarına vurgu yaptığı efsanevi hikayeleri anlattığını, her ikisinin de Banu Tamim üyeleri olduğunu savunur. [28] Savaşın tarihi ve katılan kuvvetlerin büyüklüğü kaynaklardan kaynaklara değişir; modern tarihçiler sadece Sasanilerin istilacılardan sayıca fazla olduğunu iddia ederler. Akademisyenler savaşın 636 veya 637 yılında gerçekleştiğini öne sürmüştür; bazıları ise daha erken bir tarih olan 634 veya 635 olduğunu öne sürmüştür. Savaşın ayrıntıları tarihsel olarak doğru olmasa da, farklı versiyonlar birkaç ortak noktaya sahiptir; bunlar arasında Sa'd'ın kendisinin savaş alanında yokluğu, çeşitli kaynaklarda hemoroid[5] veya çiçek hastalığına atfedildiği ve düşman komutanı Rostam'ın ölümü bulunur. [37] El-Tabari'nin çatışmalara dair anlatımı, savaşın olaylarını yeniden inşa etme çabalarının temelini oluşturmuştur.

Sa'd el-Ubaisi'nin el-Tabari'nin çalışmalarına dayanarak savaşı yeniden inşa ettiği belirtire, savaş dört gün sürdü; Sa'd savaşı bir çadırdan denetledi, Sa'd ise fil birliklerine güvendi:[38]

  1. İlk gün, Armat günü:[29] Asim ibn Amr, ibn Ma'adi ve Rabi'ah ibn Osman komutasındaki Hawazin kabilesi ile birlikte ilk çatışmayı yönetti. Sasaniler, ağır süvari ve fillerini Müslüman saflar arasında kargaşe çıkarmak için gönderdiler. Çadırından savaş alanını denetleyen Sa'd, Asim'e filleri yönetmesini emretti. [38] Asım, Al-Qurtubi'ye göre, savaş öncesinde günlerce özel fil karşıtı askeri tatbikatlarda eğitim görmüş ve atlarını devasa bir ahşap fil bebeğinin etrafında hareket ettirmekten oluşan bir birlik gönderdi. [39] Süvariler, fillerin alfa erkeğine nişan aldı; Müslüman ordu, daha parlak teniyle ve diğer fillere önde gittiği algısıyla onu tanıdı. [38][not 6] Günün sonunda fil kalmamıştı ve Müslüman ordusunun sol kanadı Sasani ağır süvarilerinin saldırısını durdurmayı başardı. [38]
  2. İkinci gün, Agwath günü:[29] 17 Kasım'da Müslümanlar seferber oldu ve düşen yoldaşlarının cesetlerini gömmek için taşımaya çalışırken çıkmaza kadar savaştılar. Aniden, Halid ibn el-Velid'in sağ kolu olan el-Ka'qa savaş alanına geldi ve adamlarıyla birlikte Sasani sağ kanat komutanı Bahman Jaduya'nın tugayına girdi. Bahman'ı öldürdüler ve Sasani sağını şimdilik lidersiz bıraktılar. El Ka'nın o gün 30 kişisel düelloya girdiği söylenir. [38]
  3. Üçüncü gün, İmash günü:[29] Daha fazla fil savaş alanına geldi ve durum Müslümanlar için tekrar kötüleşti, bu yüzden Sa'd çadırından acil mesajlar göndererek elindeki kuvvetleri fillere yoğunlaştırdı. [38] El-Ka'qa, devasa develere fil kanatlarını kuşatmalarını emretti, mızrakçılar ise fillerin önünde mızrak duvarları oluşturdu. [9] İbn Kathir'e göre, filleri katletmeye katılan Müslümanlar el-Ka'qa, Tulayha, ibn Ma'adi, Dhiraar ibn al-Azwar, Jarir ibn Abdullah al-Bajali ve Halid ibn Urfuthah'dır. [29] Gün, fil birliğinin onarılamayacak kadar hasar görmesiyle sona erdi; çoğu binicileriyle birlikte öldü, birçoğu kaçtı ve kontrolsüz hale geldi, kendi yoldaşlarını ezdi ve Sasanilere büyük kayıplar verdi. Fil birliğinin komutanı Jalinus, Müslüman kuvvetler üstünlük ele geçirdikten sonra savaş alanından kaçtı. Sa'd, fillerin kalıcı olarak etkisiz hale getirilmesini istediği için adamlarına Jalinus'u kovalayıp öldürmelerini emretti. Zehra ibn Hawiyah at-Tamimi adında bir Tamim süvarisi, fil komutanını kovalayıp öldürdü. [38]
  4. Dördüncü gün, el-Kadisiye günü:[29] Rostem'in ölümü Sasanileri şoke etti ve bu da Sa'd'ın genel bir saldırı emri vermesine neden oldu. [38]

Tabari'nin eserlerinde Rostem'in ölümüyle ilgili birçok hikaye sunuldu. Ölümüne dair bir versiyona göre, savaşın son gününde Sasani ordusunun karşısında yoğun bir kum fırtınası yaşanmıştır. Roastam, fırtınadan korunmak için bir devenin yanında yatıyordu, balta, topuz ve kılıç gibi bazı silahlar deveye yüklenmişti. [40] Hilal ibn Ullafah, Rostam'ın devenin arkasında ve altında olduğunu bilmeden yanlışlıkla devedeki yükün kemerini kesti. [40] Silahlar Rostam'ın üzerine düştü ve sırtını kırdı, onu yarı ölü ve felç halde bıraktı. Hilal, Rostam'ın kafasını kesti ve Rostam'ı öldürdüğünü bağırdı. [40] İbn Kathir'in versiyonunda da Hilal'ın Rostem'i öldürdüğü belirtilir. [29] Ya'qubi'ye atfedilen başka bir versiyonda, Dhiraar ibn al-Azwar, Tulayha ve Amr ibn Ma'adi Yakrib gibi bir grubun Rostem'in cesedini bulduğunu belirtir. [41][not 7]

Rostem'in ölümünden sonra, el-Ka'qa ve Temim süvarileri düşman hatlarının gerisinde kuşatıldı, Müslüman ordu ise Sa'd'ın ilerleme emrini yerine getirdi. Sasani kuvvetlerinin çoğu, Müslüman okçuların amansızca saldırmasıyla parçalandı. [38] Sasani kayıpları arttıkça, sonunda ezildiler ve Ateeq nehri'ne doğru kaçtılar; burada Zehra ibn Hawiyah komutasındaki Tamim süvarileri tarafından daha fazla katliama maruz kaldılar. [not 8][29]

Savaşın haberi Irak'a yayıldı ve halifeliğe karşı isyan eden birçok şehir tekrar buna yenik düştü. Sa'd zaferinin haberi hemen Medine'ye iletti; halife, zaferi bildirmek için şehrin halkını topladı.

Dicle'in geçişi ve Ktesifon'un

Behrasir'in (Veh-Ardashir ve Seleucia) Dicle'nin batı kıyısında konumu

Kadisiyyah zaferinden kısa bir süre sonra,[not 9] Sa'd, Sasani başkenti Ktesiphon'u boyun eğdirmeyi hedefleyerek kuvvetlerine tekrar yürümeyi emretti. Ordusunu tekrar beş tümenlik bir düzene dönüştürdü. [43] Öncü saflara Zuhra ibn Hawiyah'ı atadı; bu grup önce kuzeye yürüdü ve Halid ibn Arfatha'yı üvey yeğeni Haşim ibn Utbah'ı yardımcısı olarak koydu. Halid, arka muhafız komutanı olarak yeniden atandı. [29] Öncü kuvvetler Borsippa'ya ulaştığında, Zuhra Burs Muharebesi'nde Busbuhra komutasındaki Sasani ordusunun kalıntılarını mağlup etti. [29] Sa'd, bir Firuzan kuvvetiyle karşılaştı ve halifelik ordusu onları kolayca yendi. [29] Sonra Sa'd komutasındaki kuvvetler tekrar yürüdü ve Sawad'da daha fazla Sasani direnişiyle karşılaştı. [29] Sasaniler, liderleri Syahriyar'ın, savaş ganimeti olarak Syahriyar'ın taç ve bilezikleri verilen Müslüman asker Abu Nabatah Naim al-Raji tarafından düelloda yenilmesiyle yenilmiştir.

 Kasaba yatıştırıldıktan sonra, Sa'd tekrar yürüyüşe devam etti ve Sasani başkentinin banliyölerinden biri olan Behrasir'i sakinleştirdiler. [29] Sa'd şehri askeri karargah olarak kullanmış, küçük birlikleri istihbarat toplamak için göndermişti. [29] Bu küçük baskın grupları düşman güçleri bulamadı, ancak yerel çiftçilerden el koyulan 100.000 dirhem getirdiler. Bu durum, Sa'd'ın askerlerinin davranışlarını halifeye bildirmesine neden oldu. Umar, paranın el konulmasını yasakladı ve askerlere halka İslam'a geçmek ya da cizye vermek arasında seçim sunmalarını söyledi. Sa', Salman the Persian'ı yerel halka bu iki seçeneği sunması için gönderdi. [29] Bu, Bahurashir vatandaşları dışında yerel halk tarafından iyi karşılandı; onlar duvarlarının arkasında direniş gösterdi. [29] Sa'd şehri kuşattı ve banliyöyü boyun eğdirmek için 20 trebuchet inşa etti. Şehir garnizonu, trebuchetleri durdurmak için duvarın dışına baskın kuvvetleri gönderdi. Çabaları, makineleri korurken yaralanan Zuhra tarafından püskürtüldü. [29] Kuşatma, Bahurashir garnizonu ikmal ve yiyecek sıkıntısı nedeniyle Bahurashir'i terk edip Ticle Nehri'ni geçerek al-Mada'in'e doğru ilerlemeye zorlanana kadar devam etti. [29] Garnizon ayrıldıktan sonra Sa'd terk edilmiş Bahurashir'e girdi. [29][44]

O dönemde Dicle ağır bir gelgit yaşıyordu ve Rashidun kuvvetleri için teknesiz geçmek imkansızdı. Sa'd, nehri geçene kadar beklemek zorunda kaldı. [29][44] Yerel halktan Yazdegerd III'ün hazineyi al-Mada'in'den Hulwan'a taşıyacağı bildirilince hayal kırıklığına uğradı. [29][44] O sabah Sa'd fikrini değiştirmiş ve orduya riski almaya istekli olduğunu, tüm kuvvetin yüksek gelgit olmasına rağmen atlarıyla nehri geçmesi gerektiğini söylemişti. Sa'd, el-Mada'in'i derhal etkisiz hale getirmeleri ve Yazdegerd'in servetini başka bir ordu kurmak için kullanma şansını engellemeleri gerektiğini düşündü. [29][9] Askerler tereddüt etti, çünkü nehir akıntıları şiddetliydi, ancak Sa'd onları motive ettiği için itaat ettiler ve teker teker nehre dalıp geçtiler. [29] İbn Kathir, el-Mada'in kalesindeki Sasanilerin "Deli! Onlar deli!" diye düşündü, Rasidun ordusunun teknesiz deli geçmeye çalıştığına inanamadı. [29] Sasaniler, süvarilerini göndererek geçişi engellemeye çalıştı, ancak öncü sıradaki Asim okçularına atlarının gözlerine nişan almalarını emrederek kolayca püskürtü ve kör atların kontrolsüzce hareket etmesine neden oldu. Sasaniler atlarını terk edip yürüyerek koştular. [29] Koşarken, Asim kuvvetlerine onları yakalamalarını emretti. [29] Sasani başkentine vardıklarında, Sa'd hastalığından iyileşti.

Yezdegerd'in Zenginliği

Taq Kasra veya Ctesiphon sarayı harabesi, ortasında kemer var, 1864

Tüm ordu nehri geçtikten sonra, hemen el-Mada'in'e kaçan Sasanilerin peşinden koştular. Ordu onları bulamadı ve Yezdegerd tüm ailesini ve mülkünün büyük kısmını şehirden tahliye etti. Ordu, el-Mada'in'in hazinesini ele geçirmeyi başardı ve ayrıca Yazdegerd'in tacı ve cübbesini bir katıra yüklü bir çuvalda buldu. Zuhra tarafından hemen el konuldular ve Sa'd'a götürüldüler. 

Sarayı terk edilmiş buldular. Sa'd, Salman'ı bünyeten büyük bir megapoliste İslam'ı vaaz etmesi için gönderdi. Safar ayında, sarayda Cuma namazlarını yapmak üzere askerlerini topladı. İbn Şamil'e göre, bu Irak ülkesinde kurulan ilk Cuma namazıydı; çünkü Sa'd bu sarayda yaşamayı planlamıştı. [29] Sa'd, ganimeti yönetmesi için Amr ibn Amr el-Muzani'yi, Salman'ı ise ganimetin beşte birini askerlere dağıtmakla görevlendirdi. Ordu süvarilerden oluştuğu için her asker en az 12.000 gümüş dirhem alıyordu. Geri kalanlar Bayir ibn al-Khasasiya ile birlikte Medine'ye gönderildi. [29]

Sasanilerin serveti Medine'ye ulaştığında, Umar, Banu Midhlaj'dan Kinana kabilesinden Suraqa bin Malik'e Yezdegerd'in altın bileziğini verdi; çünkü Muhammed'in Hicri'de kehanet ettiği bir hadise göre, Muhammed Suraqa'ya Yezdegerd'in bileziklerini vaat etti.

Kufa'da

Sasani Huzestan'ı, Irak'taki Sa'd döneminde işgal eden

Sa'd el-Mada'in'i fethettikten kısa bir süre sonra, Umar ona fethedilen bölgeyi istikrara kavuşturmasını ve ardından dağlara kaçan Sasani kuvvetlerini kovalamasını emretti. [36]

Sa', Musul halkının Tikrit'te el-Antakya adında bir figür altında toplandığını duymuştu. [29] El-Antakya, müttefikleri olarak bazı Bizanslı adamları, Syaharijah adında bir adamı ve İyad, Taghlib ve an-Nimr kabilelerinden Arap Hristiyan savaşçıları da toplamıştı. [29] Sa'd bu haberi Umar'a bir mektup yazdı ve Umar, ona Musul'a önleyici bir saldırı başlatmasını emretti. [46] Sa'd, Musul'a saldıracak kuvvetlerin komutanı olarak Abdullah ibn Mu'tem'i atadı; öncü kuvvet ise Rib'i bin el-Afkal el-İnazi oldu. [29] Sa'd, sağ kanatta El-Haris ibn Hassan'ı, sol kanatta Furat ibn Hayyan'ı, süvari olarak Hani ibn Qeys ve Arfajah'ı ve Arfajah'ı atadı; Arfajah ise Tikrit'e ilk ulaşan kişi oldu. [47] Tikrit'te işleri bittikten sonra, İbn Mu'tem, Antiqa'nın Tikrit'teki yenilgisi haberinin yayılmasından önce Rabi'i ibn al-Afkal ve Arfajah'ı Ninova ve Musul'u boyun eğdirmek üzere gönderdi. [47] Arfajah ve ibn Mu'tem, her iki şehri de teslim olmaya zorladı ve onları cizye'ye tabi etti. [48]

Yezdegerd Hulwan'a kaçarken, geçen her bölgede asker ve takipçileri topladı; ta ki 100.000'den fazla asker topladı ve Mihran'ı komutan olarak atadı. [29] John Paul C. Nzomiwu'ya göre, Yazdegerd bu devasa orduyu Hulwan'dan al-Kadisiyyah'daki yenilgiyi kabul edemediği için kurdu. [49] Mihran ordusu savunma amacıyla etraflarında büyük bir hendek kazdı ve orada birçok asker, malzeme ve ekipmanla birlikte yaşadı. Sa'd, Umar'dan ek talimat istedi ve halife, Sa'd'a el-Mada'in'de kalmasını ve Haşim ibn Utbah'ı Celula'ya saldıracak askerlerin lideri olarak atamasını emretti. Sa'd bu talimatları uyguladı ve Haşim'i, Jalula Muharebesi'nde Mihran kuvvetleriyle çatışmaya gitmek üzere Raşidun birliklerine yönlendirdi. [46] El-Ka'qa öncü olarak, Malik ibn Si'r sağ kanat, Amr ibn Malik solda, Amr ibn Murrah el-Juhani ise arka guard olarak atandı. [29] Jalula'ya gönderilen Rashidun birlikleri 12.000 askerden oluşuyordu; bunlar arasında muhajirun ve iç Arapların kabile reisi Ansar'dan tecrübeli savaşçılar da vardı. [29] Müslümanların, al-Mada'in'de buldukları hazineler kadar ve Ctesiphon'dan aldıkları hazinelerden daha fazla olan hazine, silah, altın ve gümüş şeklinde ganimet ele geçirdikleri söylenir. [50]

Celula'daki operasyondan sonra Umar, Haşim ibn Utbah'a Celula'da kalmayı, el-Ka'qa'nın ise Yezdegerd'i Hulwan'a kadar takip etmeye devam etmesini emretti. El-Ka'ka, Kihran ar-Razi liderliğindeki Hulwan'daki başka bir Sasani kuvvetiyle çatıştı; El-Ka'qa onu bizzat savaşta öldürdü, diğer bir Sasani komutanı Fairuzan ise kaçmayı başardı. [29] Yezdegerd daha fazla direniş kuvveti kurdukça, Arfajah komutasındaki Sa'd'ın birlikleri onları kovaladı ve öncü kuvvetleri Hurqus ibn Zuhayr as-Sa'di (Dhu al-Khuwaishirah at-Tamimi olarak bilinir) liderliğindeki Hurqus ibn Zuhayr as-Sa'di (tarihteki ilk Harijit olarak bilinir) gönderdi.[51]) onlarla yüzleşmek için. Hurqus, Hormuzan komutasındaki Yezdegerd ordusunu Ahvaz'da (şimdiki adıyla Hormizd-Ardashir) ezmeyi başardı. Daha önce elde edilen büyük savaş ganimetleri, Halife'in Sa'd'ın Jalula'dan gelen ganimetleri eşitsiz dağıttığı yüzünden Sa'd için büyük bir sorun haline geldi. Bu şikayet, halifenin Sa'd'ı sorgulamak üzere geri çağırmasına neden oldu, halife ise Sa'd'a yöneltilen suçlamayla ilgili kapsamlı bir soruşturma emri verdi.

Kufa'nın

Kufa yakınlarındaki Fırat Nehri

Arap orduları el-Mada'in'e yerleştikten sonra, Umar Irak'a yerleşen askerlerin çoğunun hasta olduğunu öğrendi. Askerler, hasta olduklarını çünkü "deve için uygun olmayan bir yerde yaşadıklarını" bildirdiler. Daha sonraki tarihçiler, al-Mada'in'deki askerlerin, ortaçağ tarihçileri tarafından yoğun orman özelliklerine sahip yüksek kentsel bir megapolisi olarak tanımlanan çöl dışı al-Mada'in iklimine alışmadıkları için hastalandıklarını teorize ettiler. [kaynak gerekli] Umar, Irak'ta yardım etmek üzere Ammar ibn Yasir ve Huhayfah ibn al-Yaman'ı gönderdi ve Arap ordusunun yerleşimi için uygun yerler aramaya başladı. Utbah ibn Ghazwan ve Arfajah Basra'da bir garnizon kasabası kurarken, Sa'd Kufa olacak yere doğru ilerledi. [29] El-Mada'in'den yeni bir garnizon şehri (misr) inşa etmek için el-Mada'in'den duvarları ve askeri yapıları taşıyıp yıktı. [53] Yeni misr resmi olarak Cund el-Kufah olarak adlandırıldı; burası, aileleriyle birlikte kalıcı olarak o bölgeye yerleşen Müslüman askerler için bir kompleksti. Sa'd Kufa'yı kalıcı karargahı yaptı. [53]

Sa'd, Kufa'ya yerleştikten sonra, Haşim ibn Utbah'a, kuvvetlerini Ahvaz çevresindeki Huzistan'daki yerlere götürmesini ve el-Kadisiye Savaşı'ndan sağ kurtulan kaçak komutan Hormuzan ile yüzleşmesini emretti. Utbah ibn Gahzwan da Basra'dan Haşim'e yardım etmek için birliklerini hazırladı. Savaşı kazandılar ve Hormuzan'ı bölgeden kaçmaya zorladılar. Daha sonra Umar, Yezdegerd'in Basra şehrine saldırmak için başka bir ordu topladığını öğrendi. Halife, Sa'd'a bu tehdide karşı durmak için Al-Nu'man ibn Muqrin komutasında askerlerini Ahvaz'a göndermesini emretti. Umar, Sa'd'a Jarir ibn Abdillah al-Bajili, Jarir ibn Abdillah al-Humairi, Suwaid ibn al-Muqarrin ve Abdullah bin Dzi as-Sahmain'i saha komutanları olarak atamasını emretti. Umar, Basra'da Ebu Musa el-Eş'ari'ye Sahl ibn Adi komutasında Ahvaz'a asker göndermek için başka bir mektup yazdı ve ona el-Bara' ibn Malik, Asim ibn 'Amr, Mucaz'ah ibn Thawr as-Sadusi, Ka'b ibn Sur, Arfajah ibn Harthamah, Hudhayfah al-Bariqi, Abdurrahman ibn Sahl, al-Hushain ibn Ma'bad gibi güçlü savaşçıları Abu Saburah ibn Abi Ruhm komutasında dahil etmesini talimat verdi. Bu ordu Sasanileri başarıyla yenerek Huzistan'ın büyük bir kısmını fethetti. 

Hormuzan, Masabzan [fa] ovasında bir grup Sasani kuvveti topladı. Sa'd bunu Umar'a bildirdi ve Umar, Dhiraar ibn al-Khattab, Al-Hudhayl al-Asadi ve Abd Allah ibn Wahb al-Rasibi komutasında bir ordu gönderdi. Bu kuvvet, Masabzan'da Sasanileri başarıyla yenmiş ve komutanlarından birini esir almıştır. Sa'd, Dhiraar'ı Masabzan bölgesinin yöneticisi olarak atadı. [54]

Umar, ardından Kufa'daki birliklere Emesa'daki orduya yardım etmelerini emretti; burada Ebu Ubeyde ve Halid ibn el-Velid, Heraklius komutasındaki Hristiyan Arap ordusu tarafından kuşatılmıştı. Sa'd, el-Ka'qa ve birkaç bin süvari takviye olarak gönderdi. Emesa'yı kuşatanlar püstarılırken, Umar El Ka'ya'nın Irak'a dönmesini emretti. 

Komutadan Görevden

638'de Umar, Sa'd ile ilgili skandalları duyduğu için Muhammed ibn Maslamah'ı Kufa'ya gönderdi. Kufa valisi Sa'd, kendi evinin yanına kamusal bir kale inşa etmişti. Yakındaki pazardan gelen gürültü o kadar sağır ediciydi ki, Sa'd kalenin kapısını kilitledi; bu da halifenin kapıyı yok etmesi için ibn Maslamah'ı göndermesine yol açtı; o da kapıyı ateşe vererek yaptı. [55][daha iyi kaynak gerekli] Sa'd'ın tüm misafirperverlik tekliflerini reddetti ve ona Umar'dan kalenin halka açık olması gerektiğini hatırlatan bir mektup verdi, evini taşımasını önerdi. Asad Ahmed'e göre, halife ayrıca Sa'd'ın davranışlarını araştırmak için Haşim ibn Walid ibn al-Mughira adlı bir casus da dahil olmak üzere birkaç istihbarat memuru gönderdi. Kufa sakinlerinden Sa'd'a karşı oybirliğiyle destek ve olumlu izlenimler aldılar, ancak Bajila[50] ve Abs kabileleri hariç. [50][5]

642'de ibn Maslamah tekrar Kufa vatandaşlarının Sa'd'a yönelik şikayetlerini araştırmak üzere gönderildi. [12]: 242 İbn Maslamah tüm yerel camileri ziyaret etti ve halkın şikayetlerini dinledi. Neredeyse herkes Sa'd'ın vali olarak davranışından memnun olduğunu ifade etti, ancak duaları doğru yapmadığı ve çok fazla avlanma yaptığı iddiası vardı. İbn Maslamah Sa'd ve suçlayanları Umar'a geri götürdü. Sa'd masum olduğu kanıtlanırken suçlayıcı sadece dedikodu yayıyordu, fakat Umar yine de Sa'd'ın yerine vali olarak geçti. [56] El-Basalamah'a göre, bunun sebebi Umar'ın olası skandalları en aza indirmek istemesiydi. Sa'd'a güvendiğini itiraf etti,[9] çünkü soruşturma sırasında kanıtlanmış herhangi bir suistimal bulunamadılar. [50] Asad Q. Ahmed'e göre, Sa'd'a yönelik şikayetler muhtemelen Kufa'daki birkaç klanın, Sa'd'ın Irak üstünlüğü olarak görünen yüksek konumu ve favori generali ve yeğeni Haşim ibn Utba'ya olan yakınlığı nedeniyle kıskançlığından kaynaklanıyordu; bu da kayırmacı olarak görülüyordu. [50]

Daha sonra, Nehavand Muharebesi'nin arifesinde Umar, Sa'd, Osman Tanrı, Ali, Talha, Zubeyr ve Abbas ibn Abdül-Muttalib'den oluşan bir savaş konseyi topladı. 

Bazı anlatılara göre, Umar'ın onu valilikten almasına rağmen, yerine geçecek halifeye Sa'd'ı yeniden göreve getirmesini önerdiği belirtilir; çünkü Sa'd herhangi bir ihanet nedeniyle görevden alınmamıştı. [29] Daha sonra, Sa'd üçüncü halifeliğe kendisi tarafından aday gösterilen altı kişiden biri oldu. Umar, üçüncü halifeden Sa'd'ın Kufa valisi olarak yeniden atanmasını isteyen bir vasiyetname bıraktı; bu vasiyet, Osman ibn el-Affan tarafından yapıldı; El-Muğira'yı Kufa'dan uzaklaştırıp Sa'd'ı tekrar vali olarak atadı. [29] Birkaç yıl sonra, Sa'd Abdullah ibn Masud ile bir tartışmaya girdi çünkü ona olan borcunu ödeyemedi. Bu anlaşmazlık nedeniyle Osman Sa'd'ı görevinden aldı ve yerine el-Velid ibn Uqba'yı atadı.

İlk Müslüman iç

 İlk Fitne patlak verdiğinde, Sa'd, Muhammed'in hayatta kalan birçok yoldaşı, İbn Abbas, Abdullah ibn Umar, Muhammed ibn Maslamah, Anas ibn Malik, El-Ka'ka ibn Amr el-Tamimi ve Ebu Eyyüb el-Ensari gibi birçok Muhammed'in yoldaşını çatışmada tarafsız kalmaya ikna etti. [4][9] Sa'd, ibn Ömer ve ibn Maslamah ile birlikte, savaş sırasında grupların yardım çağrılarını reddetti. Birçok kişi, Sa'd liderliğindeki bu son derece etkili ama barışçıl fraksiyona kızgındı; çünkü bazıları, çatışma sırasında hareketsizliklerinin çatışmada kesin bir sonuç elde etmesini engellediğini düşündü. Sa'd'ın oğlu Umar ibn Sa'd, babasının eleştirmenlerinden biriydi. 

Sa', cennet vaat edilen diğer on kişiden daha uzun yaşadı ve seksen yaşında, yaklaşık 674 yılında öldü. Ödediği son zekatın miktarına bakılırsa, Saad'ın serveti öldüğü gün 250.000 dirhem idi. 

Miras

Erken İslam tarihi ve fetihleri konusunda uzun bir kariyere sahip bir figür olarak, Sa'd askeri figür ve Muhammed'in saygılı bir yoldaşı olarak zengin bir miras bıraktı; etrafındaki efsaneler Çin'in İslam geleneğine etki yaratmıştır. Sa'd'ın İslam ve Arapların kahramanı olarak tanımlanması, Saddam Hüseyin tarafından Irak'ın fatihiyle ilişkilendirilmek için kullanıldı.

İslami

 Sünni Müslümanlar, Sa'd'ı cennet vaat edilen on kişiden biri olarak görür ve Bedr ile Uhud'daki katılımıyla ünlüdür. Kur'an'ın çeşitli ayetlerinin ondan ilham aldığı söylenir; bunlar arasında Al-Ankabut'un 8. ayeti, yorumcular Sa'd'ın İslam'daki kararlılığından ilham aldığını öne sürmüştür ve Luqman'ın 15. ayeti, İslam'ın ebeveynlerine karşı nazik olmasını öğütlediği için Sa'd'a ailesine karşı nazik olmasını öğütler. 

Sa'd'a atfedilen çeşitli hadisler, bunlar arasında Sahih Al-Buhari ve Muslim'de on beş hadis bulunmaktadır. [61] Musnad Ahmed ibn Hanbal'da kendisine atfedilen 177 hadis bulunmaktadır. Abdullah ibn Umar, Aisha ve Abdullah ibn Abbas gibi çeşitli önde gelen anlatıcılar da Sa'd'dan rivayet etmiştir; Dhahabi'nin kaydettiği gibi. 

Sa'd ile ilgili birkaç hadis, ölen kişinin bir varisi hayatta kalınca miras bırakılmasını mülkün üçte biriyle sınırlayan İslam miras yasasını açıklamak için kullanılmıştır. Kur'an'da anlatılmamış bu yasa, büyük ölçüde ağır hasta bir Sa'd'ın Muhammed'den servetinin ne kadarını hayaşeviye bağışlayacağına karar vermesi için rehberlik istediği bir geleneğe dayanır. Bu geleneğin birden fazla varyantı vardır; bazıları Muhammed yerine Ömür'ü içerir ve bu politikanın Umevî dönemine ait geriye dönük bir gerekçe olabilir. 

Sa'd gelirinin bir kısmını muzara'a ile kazandı; bu, ürünün sabit orana göre paylaşıldığı payedar çiftçilik modeline benzeyen bir iş modeliydi.

Mimari

1915 yılında Kufa'nın büyük camisi

Sa'd, El-Hirah'a bitişik Kufa şehrinin kuruluşuyla tanınır; bu şehir, Lakhmid kralı Al-Nu'man III ibn al-Mundhir tarafından kurulmuştur. Kufa'nın ana yolları yirmi yard genişliğinde ve otuz ila kırk beş feet uzunluğundaydı. İmamuddin'e göre, kasaba en parlak dönemine Umar döneminde ulaşmış ve Umar buraya Ras Islam adını vermiştir. [65] Başlangıçta Irak'taki Müslüman ordusu için kalıcı bir yerleşim yeri olarak inşa edilmiştir. [29] Sa'd, şehirde kendi adını taşıyan bir kanal ve cuma namazları için cemaatsel bir cami inşa ettirmek gibi birçok kamu hizmeti yapısını inşa ettirdi. 40.000 kişiyi ağırlayabiliyordu ve cemaat salonunun önünde 100 yard uzunluğunda geniş bir verandaya sahipti. Dar al Imara yapısı, kıble duvarının güneyinde yer almaktadır. Kufa büyük camii, Hasan–Muawiya antlaşmasının gerçekleştiği ve Hasan-Muawiya antlaşmasının gerçekleştiği yer haline geldiği için Hasan ibn Ali'nin halifelik görevinden vazgeçip Muawiyah'ı bir sonraki halife olarak tanıdığı yer haline gelmiştir. 

İbn Şamil'in el-Bidaya wa Nihaya'sı, Sa'd'ı Irak'ta ilk Cuma namazını yöneten kişi olarak adlandırmıştır ve Ktesifon sarayının ana salonunu Müslüman fatih kuvvetleri için cemaat dua alanına dönüştürdüğünü belirtmiştir. 

Askeri

İslam alimleri, Sa'd'ı Irak'taki en önemli iki savaşı için övüyor: Kadisiyyah Muharebesi ve Ktesiphon'un barışıştırılması. Bashamil, el-Kadisiye Savaşı'nı halifeliğin Irak'taki kalıcı mevzisinin başlangıcı olarak gördü; çünkü Halid ibn el-Velid ayrıldığında halifelikten ayrılan neredeyse tüm Irak şehirleri hemen Sa'd'a teslim oldu. Seyf ibn Umar, savaşın Irak ve İran topraklarının ötesindeki etkilerini vurguladı ve Yemen'in Aden Abyan bölgesindeki Arap kabilesinin el-Kadisiye'deki sonucu yakından izlediğini ve savaşın sonucunun Yemen'i etkileyeceğine inandığını bildirdi. 

Ktesifon fethetinden sonra, Sa'd savaşın büyük ganimetlerinin çoğunu Medine'ye gönderdi. Sa'd komutasındaki ordu, Jalula Muharebesi'nden sonra bir başka büyük bir servet ele geçirdi; Asad Ahmed'e göre, Pers'in fethi sırasında Celula'nın ganimeti en büyük el koyuyordu.

Iddia edilen Asya

Guangzhou, Çin'deki Huaisheng Camii. Yerel halk tarafından Sa'd ibn Abi Waqqas tarafından inşa edildiği iddia edilmiştir.

Sa'd, geleneksel olarak Hui Müslümanları tarafından İslam'ı Çin'e tanıtan kişi olarak kabul edilir. Geleneklerine göre, Sa'd 650 yılında Tang İmparatoru Gaozong'un saltanatı sırasında elçi olarak Çin'e gelmiştir.  17. yüzyıl Hui bilgini Liu Ch'ih, bunun yerine, Habeşistan'dan Çin'e taşındıktan sonra 616'da İslam'ı Çin'e getiren Sa'd'ı saymıştır. 

Sa'd'ın torunları olarak birkaç Çinli iddia sahibi olmasına rağmen, Sa'd'ın Çin'i ziyaret ettiği iddiaları akademisyenler arasında tartışmalı olmaya devam etmektedir. Donald Leslie'ye göre, "14. yüzyıl ve sonrasına ait kaynaklara sahip Çin Müslüman geleneğinde, Muhammed'in anne tarafından kuzeni, Pers'in fatihi ve Kufâh'ın kurucusu Sahâba Sa'd ibn Abi Waqcas, 628'de diğer elçilerle birlikte gönderilmiştir; ancak Muhammed'in yaşamında Çin'e elçilerin gönderildiği çok düşük bir ihtimal vardır. Tabarî, Pers, Etiyopya ve diğer yerlere elçiler hakkında yazar, ancak Çin'den bahsetmez. Çin'deki ünlü Guangzhou mezarının yanı sıra, Medine'de de çok daha ikna edici bir mezarın olduğunu belirtmeliyiz." L. C. Harris, çoğu Arap tarihçinin, Sa'd'ın böyle bir yolculuğuna dair kayıtların olmaması nedeniyle bu fikri reddettiğini belirtmiştir.  Maurice Gajan, Sa'd ile ilgili yerel geleneklerin, erken ortaçağ dönemlerinde Quanzhou, Guangzhou ve Yangzhou kıyı kasabalarında küçük topluluklar kuran Batı Asya'dan bazı Müslüman tüccarlarla bağlantılı olduğunu söyler. Sa'd, özellikle yerel Müslümanlar tarafından kendisine atfedilen cami ve mezarlar olmak üzere, Çinli Müslümanların kültürel mirasında önemli bir figürdür. 

Orta Asya'da adı sıkça Saduakas (Sadvakas) olarak transkribe edilir; bu, Orta Asya'nın göçebe halkları arasında çok yaygın bir isimdir.


&&&&& YUKARININ DEVAMI ASAGIDA ACIKLAMA'DAN DEVAM EDIYOR &&&&&&&&&&&

Çin keşifleri

Çin keşifleri, Han hanedanı diplomatı Zhang Qian'ın MÖ 2. yüzyılda Orta Asya'ya yaptığı seyahatlerden 15. yüzyılda Hint Okyanusu'nu geçip Doğu Afrika'ya kadar uzanan Ming hanedanı hazine gezilerine kadar karada ve denizde keşif amaçlı Çin seyahatlerini içerir.

Arazi

Pamir Dağları ve

 
Zhang Qian'ın raporunda tanımlanan ülkeler (ziyaret edilen ülkeler mavi ile vurgulanmıştır).

Batı Han elçisi Zhang Qian, MÖ 2. yüzyılda Tarim Havzası'nın ötesine giderek Çinlileri Orta Asya, Helenleşmiş Pers, Hindistan ve Orta Doğu krallıklarına tanıtarak Xiongnu'ya karşı müttefikler arayışına çıkardı.

MÖ 104'ten 102'ye kadar, Han İmparatoru Wu, MÖ 329'da Makedon kralı Büyük İskender tarafından kurulan "Dayuan" adlı Helenleşmiş Fergana krallığını kontrol eden "Yuezhi"ye karşı savaş yürüttü. İmparator Wu ayrıca Han topraklarını Gansu koridorunun ötesine, günümüzde Xinjiang olan Batı Bölgelerine genişletti. Bölgenin Han askeri kontrolü Batı Bölgeleri Protektoratı ile kuruldu, ancak Tarim Havzası devletleri batı sınırında haraç vassalları olarak sadece gevşek bir şekilde Han kontrolü altındaydı.

97 yılında, Doğu Han generali Ban Chao'nun elçisi Gan Ying, Part İmparatorluğu'ndaki Basra Körfezi'ne kadar seyahat etti, ancak Partya ordusu tarafından Roma İmparatorluğu'na yolculuğun Arap Yarımadası'nda zorlu bir yolculuk gerektirdiğini yanlış söylerlerdi. Buna rağmen, Han sarayına antik Roma'nın Akdeniz uygarlığını (Çin tarih yazımında "Daqin" olarak adlandırılır) anlatan bir raporla geri döndü. Bu ilk keşiflerden sonra, Çin keşiflerinin odağı deniz alanına kaydı, ancak Avrupa'ya kadar uzanan İpek Yolu Çin'in en kârlı ticaret kaynağı olmaya devam etti.

Budist keşiş Xuanzang'ın Hindistan'daki Chang'an'dan Nalanda'ya yaptığı hac, Çin'de Budizm bilgisini büyük ölçüde artırmadı – Kalp ve Bilgelik Mükemmelliği Sutraları dahil olmak üzere 650'den fazla metni geri getirdi – ve son derece etkili Batıya Yolculuk romanına ilham verdi; ayrıca Xuanzang'ın Batı Bölgeleri üzerine Büyük Tang Kayıtları'nın yayımlanmasına da yol açtıBu metin, Çin'i Calicut limanı gibi Hint şehirlerine tanıtmış ve 7. yüzyıl Bengal'i hakkında gelecek nesiller için birçok detay kaydetmiştir.

Deniz 

Güney Çin

 11. yüzyılda Çinlilerin icat ettiği denizci pusulasının ortaya çıkmasından önce, mevsimsel muson rüzgarları navigasyonu kontrol eder, yaz aylarında ekvator bölgesinden kuzeye, kışın ise güneye doğru esiyordu. Bu durum, muhtemelen Çin ana karadan gelen Neolitik gezginlerin tarih öncesi dönemlerde Tayvan adasına kolayca yerleşebilmesinin nedenini açıklar. Son savaşan devletleri yendikten ve Çin üzerinde bir imparatorluk kurduktan sonra, Qin hanedanı döneminin (MÖ 221–206) Çin donanması, Guangzhou ve kuzey Vietnam'ın kara saldırısına destek verdi. (Önce Jiaozhi, sonra Annan olarak adlandırılan Vietnam'ın kuzey yarısı, Çin yönetiminden tamamen bağımsız olmadı ancak MS 938'de.) 1975 yılında Guangzhou'da kazılan eski bir tersane, erken Han hanedanına (MÖ 202 – MS 220) tarihlendirilmiş ve üç platformla yaklaşık 30 m (98 ft) uzunluğunda, 8 m (26 ft) genişliğinde ve 60 metrik ton ağırlığında gemiler inşa edebilmiştir. 

Üç Krallık döneminde, Doğu Wu'dan gelen gezginlerin kıyıyı keşfettiği bilinmektedir. En önemlileri, 3. yüzyılın başlarında Guangzhou Valisi ve Jiaozhi Lü Dai tarafından gönderilen Zhu Ying ve Kang Tai'ydi. Her biri bir kitap yazmış olsa da, ikisi de 11. yüzyıla kadar kaybolmuştur: Zhu'nun Phnom'un Merakları Kaydı (t 扶南異物誌, s 扶南异物志, Fúnán Yìwù Zhì) ve Kang'ın Wu Dönemi Yabancı Ülkeler Hikayeleri (t 吳時外國傳, s 吴时外国传, Wúshí Wàiguó Zhuàn) yalnızca diğer eserlerde dağınık referanslarda günümüze ulaşmıştır,[4] bunlar arasında Shuijing Zhu ve Yiwen Leiju dahil.

Daha sonra, Doğu Jin döneminde, Lu Xun adlı bir isyancı 403'te yüz gün boyunca imparatorluk ordusunun saldırısını püskürtmeyi başardı ve ardından kıyı komutanlığından Güney Çin Denizi'ne doğru yelken açtı. Altı yıl boyunca, o dönemin en büyük güney limanı olan Panyu'yu işgal etti.

Güneydoğu Asya

15. ile 18. yüzyıllar arasında, Güneydoğu Asya'nın büyük bir kısmı Çinli tüccarlar tarafından keşfedilmiştir. Malezya'nın bazı bölgeleri bu dönemde Çinli aileler tarafından yerleşilmiş ve Çin garnizonları kurulmuştu. Benzer şekilde, bazı Çinli tüccarlar 1400'lerde Kuzey Java'ya yerleşmiş, Çin 1567'de dış ticareti yeniden meşrulaştırdıktan sonra (yılda 50 junk lisansı vermiş), günümüzde Malezya, Endonezya ve Filipinler olan bölgelerde yüzlerce Çin ticaret kolonisi gelişmiştir.

Hint Okyanusu ve

 

Bir Song hanedanına ait hurda gemisi, 13. yüzyıl; Song dönemine ait Çin gemileri, su geçirmez bölmelere sahip gövdelere sahipti.   

Çinli elçiler, MÖ 2. yüzyılın sonlarından itibaren Hint Okyanusu'na yelken açmış ve Hindistan'ın Kanchipuramı'na, onlara Huangzhi (黄支) olarak bilinen, ya da Etiyopyalı bilginlerin iddiasına göre Etiyopya'ya ulaştıkları bildirilmektedir. 4. yüzyılın sonları ve 5. yüzyılın başlarında, Faxian, Zhiyan ve Tanwujie gibi Çinli hacılar deniz yoluyla Hindistan'a seyahat etmeye başladılar, Budist kutsal metinleri ve sutraları Çin'e getirdiler. 7. yüzyıla gelindiğinde, I Ching dahil olmak üzere 31 kayıtlı Çinli keşiş aynı yoldan Hindistan'a ulaşmayı başardı. 674 yılında, özel kaşif Daxi Hongtong, Güney Çin Denizi'nin batısında yer alan 36 ülkeyi dolaştıktan sonra, yolculuğunu Arap Yarımadası'nın güney ucunda bitiren ilk kaşiflerden biri oldu. 

Orta Çağ Tang Hanedanı (618–907) ve Song Hanedanı'nda (960–1279) yaşamış Çinli denizci tüccarlar ve diplomatlar, Güneydoğu Asya'daki limanları ziyaret ettikten sonra sık sık Hint Okyanusu'na yelken açmışlardır. Çinli denizciler Malaya, Hindistan, Sri Lanka, Basra Körfezi'ne ve günümüz Irak'taki Fırat Nehri üzerine, Arap yarımadasına ve Kızıldeniz'e seyahat eder, Etiyopya ve Mısır'da mal ticareti yapmak için dururlardı (çünkü Çin porseleni Kahire'nin eski Fustat'ında çok değerli görülürdü). Jia Dan, 8. yüzyılın sonlarında yabancı iletişimleri belgeleyen Guangzhou ile Barbar Denizi arasındaki Route adlı eserini yazdı, kitap kaybolmuştur, ancak Xin Tangshu Çin'i Doğu Afrika'ya bağlayan üç deniz yolu hakkındaki bazı bölümlerini korumuştur. Jia Dan ayrıca Basra Körfezi'ndeki uzun deniz feneri minareleri hakkında yazdı; bu minareler bir yüzyıl sonra Ali el-Mesudi ve el-Muqaddasi tarafından doğrulandı. Jia Dan'ın ilk çalışmalarının ötesinde, diğer Çinli yazarlar 9. yüzyıldan itibaren Afrika'yı doğru şekilde tanımlamıştır; Örneğin, Duan Chengshi, 863'te Berbera, Somali'nin köle ticareti, fildişi ticareti ve amberris ticareti hakkında yazmıştır.  Çin'deki Guangzhou ve Quanzhou gibi limanlar – ortaçağ dünyasının en kozmopolit kentsel merkezleri – binlerce yabancı gezgin ve kalıcı yerleşimciye ev sahipliği yapıyordu. Çinli hurda gemileri, Faslı coğrafyacı Al-Idrisi tarafından 1154 tarihli Coğrafya'sında tarif edilmiştir; bunların ticaret yaptığı ve gemilerinde taşıdıkları alışılmış mallarla birlikte.  

1405'ten 1433'e kadar, Ming hanedanının Yongle İmparatoru himayesinde Amiral Zheng He komutasındaki büyük filolar Hint Okyanusu'na yedi kez seyahat etti. Bu girişim Çin'i küresel genişlemeye götürmedi; çünkü bir sonraki imparator döneminde Konfüçyüsçü bürokrasi açık keşif politikasını tersine çevirdi ve 1500 yılına gelindiğinde, iki direkten fazla denizde bulunan bir junk inşa etmek ölüm cezası haline geldi. Çinli tüccarlar, yakın ve yurtdışında zaten var olan haraç devletleriyle ticaret yapmaya başladılar. Onlar için Pasifik Okyanusu'na doğru uzak doğuya gitmek, ticaretin belirsiz faydaları olan geniş bir su çorak arazisine girmek anlamına geliyordu.

+

Kangnido haritası (1402), Zheng'in yolculuklarından önceye dayanır ve Doğu Asya'nın büyük bir kısmı hakkında oldukça ayrıntılı coğrafi bilgilere ve Eski Dünya geri kalanı hakkında ılımlı bilgilere sahip olduğunu öne sürer.

Müslüman Çinli diplomat Zheng He, Afrika boynuzuna yaptığı yolculuklarda Mogadişu'yu ziyaret etti.

Adal'ın karargahı sonraki yüzyılda tekrar taşındı, bu sefer güneye, Harar'a. Bu yeni başkentten Adal, İmam Ahmed ibn İbrahim el-Gazi (Ahmad "Gurey" veya "Gran"; her ikisi de "solak" anlamına gelir) ve en yakın en üst düzey generali ve kayınbiraderi Garad Matan liderliğinde etkili bir ordu kurdu. İmam Ahmed klanının, Darod'un alt klanı olan Geri Koombe'den olduğu belgelenmiştir. [83][84] Bu 16. yüzyıl seferi tarihsel olarak Habeşistan'ın Fethi (Futuh al-Habash) olarak bilinir. Savaş sırasında İmam Ahmed, Osmanlı İmparatorluğu tarafından sağlanan topların kullanımında öncülük etti; bunları Zeila üzerinden ithal etti ve Cristóvão da Gama liderliğindeki Habeşistan güçleri ile Portekizli müttefiklerine karşı konuşlandırdı. [85]

Ajuran Sultanlığı döneminde, Merca, Mogadişu, Barawa, Hobyo ve ilgili limanlar şehir-devletleri ve cumhuriyetleri gelişti ve Arabistan, Hindistan, Venetia,[86] İran, Mısır, Portekiz ve Çin gibi uzak yerlere giden gemilerle kârlı bir dış ticaret gerçekleştirdi. 15. yüzyılda Mogadişu'dan geçen Vasco da Gama, buranın birkaç katlı yüksekliğinde ve merkezinde büyük sarayların bulunduğu büyük bir şehir olduğunu, ayrıca silindirik minareli birçok cami olduğunu belirtmiştir. [87] Harla, Somali'nin bazı bölgelerinde yaşayan uzun boylu erken Hamitler grubu olan Harla, çeşitli tümülüsler de inşa etti. Bu taş ustalarının etnik Somalilerin ataları olduğuna inanılıyor. 

16. yüzyılda Duarte Barbosa, günümüz Hindistan'ındaki Cambaya Krallığı'ndan birçok geminin kumaş ve baharatlarla Mogadişu'ya yelken açtığını, karşılığında altın, balmumu ve fildişi aldığını not etti. Barbosa ayrıca kıyı pazarlarında et, buğday, arpa, at ve meyvenin bolluğunu vurguladı; bu da tüccarlar için büyük bir servet yarattı.

1420'de Atlantik Okyanusu'na yapılan bir junk yolculuğunu anlatan Fra Mauro haritasının detayı. Gemi ayrıca metnin üstünde gösterilmiştir.

Borsalar

Yongle'nin on ikinci yılında (1414) Somali'den getirilen bir zürafa.   

Çinli Müslümanlar geleneksel olarak 650 yılında, Tang İmparatoru Gaozong'un saltanatı döneminde İslam'ı Çin'e getiren Müslüman gezgin Sa'd ibn Abi Waqqas'a borçludur ancak modern seküler bilginler onun gerçekten Çin'e seyahat ettiğine dair herhangi bir tarihsel kanıt bulmamıştır.  1008 yılında, Fatimi Mısırlı deniz kaptanı Domiyat, hükümdarı İmam Al-Hakim bi-Amr Allah adına, Shandong'daki Budist hac yerine giderek Song İmparatoru Zhenzong'u sarayından gelen hediyelerle aradı. Bu, Beş Hanedan ve On Krallık döneminden (907–960) beri kopmuş olan Çin ile Mısır arasında diplomatik ilişkileri yeniden tesis etti. 1077'de Hint hükümdarı Kulothunga Chola I'in Song İmparatoru Shenzong'un sarayına yaptığı ticaret elçiliği, her iki imparatorluk için de ekonomik bir fayda kaynağı oldu. 

Teknik

Çin'de, kıçta monte edilen dümen icadı M.S. 1. yüzyılda ortaya çıktı ve kürekçilerin gücünden daha iyi yönlendirme sağladı. Cao Wei Krallığı mühendisi ve mucidi Ma Jun (yaklaşık 200–265 yılları), karada ve (6. yüzyıl metninin ima ettiği gibi) denizde de navigasyon için diferansiyel dişlisi içeren karmaşık mekanik bir cihaz olan ilk güney dönük arabayı inşa etti. Çok daha sonra, Çinli çok kişilik bilim insanı Shen Kuo (1031–1095 AD), manyetik iğne-pusulayı, gerçek kuzey ka


vramını keşfederek doğru navigasyon için kullanışlı olduğunu ilk kez tanımlayan kişi olmuştur. 1119 yılında Song hanedanı denizcilik yazarı Zhu Yu, Çin gemilerinin gövdelerinde ayrı bölme bölmelerinin kullanıldığını tanımlamıştır.  Bu, su geçirmez koşullar ve geminin gövdenin bir parçası zarar görse batmamasını sağladı.

wikipedia.org/wiki/Chinese_exploration

Ayrıca


&&&&&&&&& SIMDI DEVAM EDIYOR &&&&&&&&&&

 

Açıklama

                                       


                           January Suchodolski tarafından Arap Faris okçusunun tasviri (1836)

Sa'd, 595 yılında Mekke'de doğdu. Babası, Kureyş kabilesinin Banu Zuhrah klanından Abu Waqqas Malik ibn Uhayb ibn Abd Manaf ibn Zuhrah'dı. Sa'd'ın annesi Hamnah bint Sufyan ibn Umayya ibn Abd Shams ibn Abd Manaf'tı. Sa'd, Muhammed ile akrabaydı; Muhammed'in annesi Aminah Banu Zuhrah'dan geliyordu. Sa'd'ın birçok çocuğu vardı; bunlar arasında Umar ve Amir adında o


ğulları ve A'isha adında bir kızı vardı. 

Orta Çağ Arap kaynaklarına göre kısa veya orta boylu, koyu tenli ve pug burnu vardı. Kaslı bir yapıya sahip olduğu söylenirdi. 

Sa'd, atlı okçuluk ustalığıyla tanınıyordu ve Ubeyde ibn al-Harith Seferi'nden sonra ilk Müslüman okçu olarak tanınıyordu. Müslüman alimler, Sa'd'ın bu savaştaki okçuluk becerilerini "Tanrı tarafından armağan" olarak gördüler.  Uhud Savaşı'ndan sonra akranlarının onu kahramanlığı ve Muhammed'in güvenliğini sağladığı için övdükleri söylenir.

Liderlik


Irak'ta deve sürüleri. El-Kadisiyyah'da Sasani fil birliğini yok etmek için deve sürüleri kullanıldı.

Irak'taki ordu komutanı olarak görev yaptığı dönemde, Sa'd stratejik bir komuta figüründü; Muhammed'in ön cephe kahramanı olduğu dönemdeki gençlik günlerinden çok uzaktı. İmamuddin, Sa'd'ı Irak'taki valiliği sırasında bilge bir hükümdar olarak görüyordu. [80] Asad Q. Ahmed, Sa'd'ın Irak'taki görevi sırasında siyasi açıdan zeki olduğunu, Umar'a karşı finansal ve siyasi konularda aktif rol oynadığını belirtir. 

Sa'd, cephe hattındaki tüm ilerleyişi Umar'a iletti. Yaygın görüşler genellikle Sa'd'a Kadisiyyah'taki zafer için kredi verir, ancak akademik çalışmalar daha çok o savaştaki başarısının arkasındaki figürlere odaklanır. Sa'd'ın liderliği, genellikle astlarına fikirlerini ifade etme özgürlüğü verdiği için alt subaylara karşı liberal tutumuyla karakterizedirdi, ister el-Muthanna, Asim, el-Muğhira ve Arfajah  gibi strateji uzmanlarının bilgeliğine güvenerek, ister Tulayha, el-Ka'qa ve Amr ibn Ma'adi Yakrib gibi kararlı komutanların savaş sırasında kendi girişimlerini başlatmasına izin vererek. Sa'd'ın liderlik tarzı, El-Ka'qa gibi yaratıcı saha komutanlarının yaratıcılıklarını kullanmasına olanak tanıdı.

Sa'd'ın el-Kadisiyyah'daki zaferinin bir diğer faktörü ise okçularının kalitesiydi; çünkü Rashidun okçuları genellikle hassas ve güçlü atıcılardı; Callinicum Muharebesi'ndeki Bizans okçularına benzer. Bu güçlü okçuluk stili, Rashidun okçularının, Müslümanların Pers fethi sırasında Panjagan okçuluk tekniğine kıyasla daha fazla vurucu ve menzile sahip olan Sasani okçularını kolayca yenmesini sağladı. Sasani okları Rashidun zırhını veya kalkanlarını delmemişken, Müslüman okçuların okları Sasani savaşçılarının zırhını ve çift zirhini delip geçebiliyordu.  Kısacası, Sa'd'ın Perslere karşı elde ettiği parlak zaferlerin çoğu astlarının zekasından kaynaklanıyordu. 

Ancak el-Basalamah, Sa'd'ın kendisinin savaşta yaratıcı olduğunu belirtmiş ve Sa'd'ın ortodoks beş tümenlik oluşumundan daha ince altı tümenlik varyasyonu ya da süveyer kolordusuna nasıl ayrıldığını vurgulamıştır. Sa'd ayrıca süvari kanatlarını sarkaç gibi hareket ettirecek şekilde eğitti; bu, karr wa farr (çatışma ve çekilme) klasik Arap savaş stratejisinin bir uygulamasıdır; burada süvariler saldırıp başlangıç pozisyonlarına geri çekilirken, diğer süvari kanadı ise ters yönde tepki veriyordu. Müslüman alimler ayrıca Sa'd'ın Rostem ile elçi değişimini vurguladı, Rostam'ı önce harekete geçmeye ve ordusunu sahaya çekmeye teşvik etmeyi başardı. 

Halifelerle ilişkiler

Ebu Bekir, Sa'd'ı kişisel muhafızlarından biri olarak güvendi ve Sa'd, Ridda Savaşları'nın ilk aşamasında, Medine'yi savunmak ve Dumat el Jandal'ın barıştırılması gibi önemli bir rol oynadı.

Sa'd'ın Umar ile iyi bir ilişkisi olduğu söylenirdi; Umar, valilerini ve generallerini mikro yönetirdi. Halife, el-Kadisiyyah ve Celulua Savaşlarında olduğu gibi Sa'd'ın genel hareketlerini sık sık üstlendi veya birçok operasyon için saha komutanlarının atanmasını üstlendi. Ancak Sa'd, Umar'ın ne zaman savaş yapılacağına dair emirlerine itiraz etmedi. Sa'd, Medine ile cephe arasında bir iletişim sistemi oluşturarak Umer ile yazışmalarını yoğunlaştırdı ve halifeye Kadisiye'deki gelişmeleri kapsamlı bir şekilde anladı. Bu güven, Sa'd'ın Kufa valisi olduğu dönemdeki sonraki skandala kadar devam etti; Umar, Sa'd'a hâlâ güvendiğini söyledi, ancak onu başka bir valiyle değiştirmek zorunda kaldı. Sa'd'ın görevden alınması kararı kişisel değildi, ancak daha fazla skandalın önlenmesi için gerekliydi. 

Sa'd, Umar ibn al-Khattab tarafından üçüncü halifelik için aday gösterilen altı kişiden biriydi; bu karar, Umar'ın Sa'd'ı vali olarak yeniden görevlendirme isteğini yerine getirerek el-Muğira'yı görevden alarak oybirliğiyle seçilmesine yol açtı. Birkaç yıl sonra, Sa'd, Abdullah ibn Masud ile Sa'd'ın ona borç ödeyememesi yüzünden anlaşmazlıklara girmesiyle ilişkiler bozuldu. Bu anlaşmazlık, Osman Sa'd'ı tekrar Kufa valiliğinden uzaklaştırdı ve yerine El-Velid ibn Uqba'yı atadı. 

Birinci Fitne sırasında Sa'd ve Muhammed'in hayatta kalan yoldaşlarının çoğu, İbn Maslama dahil, tarafsız kaldı. Birçok kişi bu fraksiyona kızgındı, çünkü bazıları onların hareketsizliğinin çatışmada kesin bir sonuç elde etmesini engellediğini düşündü. Modern analistler, bu tarafsızlığın Sa'd'ın Osman'ın katilini aramanın halifeliği iç savaşa sürüklememesi gerektiği inancına dayandığını teorize etti.

Soyundan

Sa'd'ın soyundan gelenler, özellikle geç Reşidun ve erken Emevî dönemlerinde, halifeliğin siyasi alanında belli bir etkiye sahipti.

Erken Halifelik

Asad Q. Ahmed'e göre, Sa'd'ın soyu güney Araplarla yakından akraba olan ana müttefiklerdi. Sa'nın iki Kinda kadından çocukları vardı. İlki, Mawiyyah bint Qays oldu; kendisine üç kız ve iki oğul doğurdu. İkincisi ise Kufa'da bir savaş devesi yetiştiricisinin kızı olan um Hilal bint Rabi'ydi; üç çocuğu vardı. Sa'd ayrıca, Ma'ad ibn Adnan'dan geldiğini iddia eden Quda'a kabilesinin Banu Bahra klanından Makita bint Amr ile evlendi. Makita'nın dört çocuğu oldu. Başka bir eşi Salma bint Khasafah ona altı çocuk verdi. Çeşitli kabilelerden en az sekiz eşi daha vardı. [81]

Sa'd'ın Mawiyyah ile olan kızları, Sa'd'ın yardımcısı ve Banu Thaqif'ten yüksek rütbeli bir sahabe olan Al-Mughira ibn Shu'bah ve cennet vaat edilen on kişiden biri olan Abd al-Rahman ibn Abd ar Rahman gibi halifeliğin etkili adamlarıyla evlendiler. Bu, iki önde gelen Zuhrit hanesini birbirine bağladı. [81] Sa'd'ın torunu İbrahim aracılığıyla Medine'nin Şurta'sı olarak atandı. [81] Sa'd ve Mawiyyah'ın oğulları arasında en dikkat çekenlerden biri, siyasette kendi adını coşkuyla duyuran Ömer ibn Sa'ad'dı. Umar, Kerbela Savaşı sırasında Ubeyd Allah ibn Ziyad'a hizmet etti ve Ubeydallah'ın Rayy ve Hamadan'ın valisi olmasına yardımcı oldu. Yezid I'in ölümünden sonra Umar, Kinda kabilesinden güçlü destek alarak Übeydallah'tan daha fazla nüfuz kazandı ve Hüseyin ibn Ali'nin ölümüne karıştığı için Kufa halkı tarafından küçümsetilmesine rağmen Irak valisi olarak atandı. Sa'd'ın oğlu Muhammed, el-Harra Muharebesi ve İbn el-Eş'at isyanında Emevilere karşı savaştı. [81]

Sa'd'ın Banu Bakr bin Wail ve Taghlib bin Wail kadınlarıyla evliliği, soyundan gelenlere bu kabilelerle ittifak kurma sağladı. Bu kabilelerden Sa'd'ın oğulları, hadis anlatıcısı Kharija ibn Sa'd da dahil olmak üzere, Alidlere yakındı. Kharija, Abdallah ibn al-Zubeyr'in kızıyla evlendi ve oğulları Zubeyrilerin sadaka toplayıcısı olarak atandı. Sa'd'ın Khawla al-Taghlib ile olan oğlu Mus'ab ibn Sa'd'ın, Ali'den gelenekleri anlattığı söylenir. Sa'd'ın yeğeni ve etkili bir Alid kişiliği olan Haşim ibn Utba'nın kızına nişanlıydı. Mus'ab ayrıca Deve Savaşı'nda Ali'nin destekçilerinden Hasan ibn Farqad'ın kızı ile evlendi. Bu, Sa'd'ın çocukları ile Alidler arasındaki bağları daha da güçlendirdi. 

Sa'd'ın Quda'a eşi Makita bint Amir al-Bahra ile olan çocukları, hepsi Zuhra klanına evlendirildi. 

Sa'd ayrıca Banu Talabah klanından Salma ile evlendi. Ölen el-Muthanna ibn Haritha'nın dul eşiydi. Sa'd ve Salma'nın çocukları hem Emeviler hem de Alidlerle bağlara sahipti. Kızları Um İshak, Haşim ibn Utba ile evlendi; diğer iki kızı Um Amr ve Um Eyyub, güçlü bir Emevî destekçisi olan Muhammed ibn Cubeyr ibn Muṭʽim al-Abd Manaf ile evlendi. Oğulları Umayr el-Asghar ve Amr, el-Harra Muharebesi'nde öldürüldü. 

Asad Q. Ahmed, Sa'd'ın çocukları ve torunlarının, Ümevi halifeliğinin ilk yıllarında öne çıktığını ve evlilik ittifakları sayesinde özellikle güney Arap kabileleri arasında popüler olduklarını belirtir. Mervanlıların yükselişiyle birlikte, güneylilerin pahasına Suriye merkezli kuzey Arapları tercih eden Mervanilerin yükselişiyle onların nüfuzu azaldı. 

Cordoba Halifeliği

İbrahim ibn Muhammed as-Sa'di al-Zuhri, daha çok İbn al-Iflili [ar] olarak bilinir, 10. yüzyılda Córdoba Halifeliği'nde dilbilgici ve dilbilimciydi. 13. yüzyıl Suriyeli yazarı Yaqut al-Hamawi'ye göre, İbrahim Sa'd'ın oğlu Halid'in soyundan gelmektedir.  İbn Başkuwal'a göre, Kordoba'dan Muhammed II, İbn el-İflili'yi hükümdarlığı sırasında bakan olarak atamıştır.

wikipedia.org/wiki/Sa%27d_ibn_Abi_Waqqas

Ayrıca




XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX


Beş Hanedan ve On Krallık dönemi

Geç Liang (sarı) ve çağdaş krallıklar.

Beş Hanedan ve On Krallık Dönemi (Çince: 五代十國), 907'den 979'a kadar İmparatorluk Çin'inde siyasi çalkantı ve bölünme dönemiydi. Beş hanedan devleti hızla Orta Ova'da birbirinin ardınca geldi ve en güçlü ve etkili on hanedan devleti on krallık olarak bilinen, eşzamanlı bir düzineden fazla hanedan devleti vardı. ağırlıklı olarak Güney Çin'de başka yerlerde kurulmuştur. Çin imparatorluk tarihinde uzun süren bir siyasi bölünme dönemiydi. 

Geleneksel olarak, dönem 907'de Tang hanedanının çöküşüyle başlayıp 960'ta Song hanedanının kuruluşuyla doruğa ulaşan bir dönem olarak görülür. Sonraki 19 yıl içinde Song, Güney Çin'deki kalan devletleri yavaş yavaş boyun eğdirdi, ancak Liao hanedanı hâlâ Çin'in kuzeyinde kaldı (sonunda Jin hanedanı tarafından takip edildi) ve Batı Xia nihayet Çin'in kuzeybatısında kuruldu.

Birçok devlet, 907'den çok önce fiilen bağımsız olmuştu; çünkü geç Tang hanedanının çok sayıda fanzhen yetkilisi üzerindeki kontrolü azalmıştı, ancak önemli olay, yabancı güçler tarafından egemen olarak tanınmalarıydı. Tang çöktükten sonra, Orta Ova'nın birkaç savaş ağası kendilerini imparator ilan etti. 70 yıllık dönemde, yükselen krallıklar ile kurdukları ittifaklar arasında neredeyse sürekli savaşlar yaşandı. Hepsinin nihai amacı Orta Ova'yı kontrol etmek ve Tang'ın halefi olarak kendilerini kanıtlamaktı.

Beş Hanedan ve On Krallık rejimlerinin sonuncusu Kuzey Han'dı; Song 979'da onu fethedene kadar direndi. Sonraki birkaç yüzyıl boyunca, Song Güney Çin'in büyük bir kısmını kontrol etse de, Liao Hanedanı, Jin hanedanı ve Çin'in kuzeyindeki çeşitli diğer rejimlerle birlikte var oldular ve sonunda hepsi Yuan hanedanı tarafından fethedildi.

Arka Plan

Anonim Dönem, Beş Hanedan ve On Krallık dönemine ait Saray Ziyafeti.

Tang Hanedanının sonlarına doğru, imparatorluk hükümeti bölgesel askeri valiler olan jiedushi'ye (Çince: 節度使) artan yetkiler verdi. An Lushan (755–763 MS) ve Huang Chao isyanları imparatorluk hükümetini zayıflattı ve 10. yüzyılın başlarında jiedushi, fiilen otoritesinden bağımsızlık kazandı. Tang hanedanının son on yıllarında artık merkezi saray tarafından atamıyorlardı; babadan oğula ya da koruyucudan korumaya kalıtsal sistemler geliştirdiler. Kendi orduları "saray orduları"na rakip oldu ve büyük servetler biriktirdiler; bu, gösterişli mezarlarından da anlaşılıyordu. An Lushan İsyanı'ndan sonra Tang merkezi otoritesinin gerilemesi nedeniyle, Qin hanedanından (MÖ 221–206) beri kullanılan eski bölgeler ve prefekturalar üzerine büyük bölgesel yönetimlerin üst üste bindirilmesi eğilimi arttı. Bu yönetimler, bölge komisyonları olarak bilinen, sonraki Güney rejimlerinin sınırları haline gelecekti; birçok çevre komisyoneri bu eyaletlerin imparatoru veya kralı oldu. [3]

Tarihçi Hugh Clark, bu dönemde geniş siyasi eğilimlerin üç aşamalı modelini önerdi. Birinci aşama (880–910), Huang Chao İsyanı ile Tang hanedanının resmi sonu arasındaki dönemi kapsıyor; bu dönemde, her biri yaklaşık bir veya iki eyaleti kontrol eden savaş ağaları arasında kaotik çatışmalar yaşanıyordu. İkinci aşama (910–950) ise çeşitli savaş ağalarının istikrar kazanmasını ve yeni hanedanlar ilan edecek kadar meşruiyet kazanmasını sağladı. Üçüncü aşama (950–979) ise Sonraki Zhou hanedanı ve halefi Song hanedanı tarafından Çin'in zorla yeniden birleşmesi ve eyaletlerin silahsızlaştırılması gerçekleşti. Güney Çin, birkaç bağımsız hanedan krallığına bölünmüş olup, sürekli rejim değişimi gören Kuzey'e göre daha istikrarlıydı. Sonuç olarak, Güney krallıkları ticaret, arazi geri kazanma ve altyapı projelerine girişebildiler ve Song Hanedanı ekonomik patlamasının temelini attılar. Bu ekonomik kayma güneye doğru büyük bir göçe de yol açtı.

Kuzey

Nicholas Tackett'e göre, Hebei'nin üç eyaleti (Chengde, Youzhou, Weibo), An Lushan isyanının ardından merkezi hükümetten çok daha fazla özerklik elde edebilmiştir. Yerel askeri kontrol altında yönetimleri nedeniyle bu eyaletler vergi gelirleri sunmadı ve valilikler kalıtsal halefiyete geçti. Ara sıra merkezi hükümetle ya da birbirlerine karşı savaşlar giriyorlardı ve Youzhou kendi dış politikasını yürütüyor gibi görünüyordu. Bu da kuzeydoğu eyaletlerinin kültürünün başkentten ayrılmaya başlaması anlamına geliyordu. Tang sonrası Çin'deki birçok elit, Song hanedanının gelecekteki imparatorları da dahil olmak üzere, bu bölgeden geliyordu. [5]

Beş Hanedanlık ve erken Song Hanedanı yönetimleri, orantısız olarak kuzey ve kuzeybatı Çin'deki askeri vali ailelerinden (Hebei, Shanxi, Shaanxi) kendi personelinden ve Beş hanedanların başkentlerinde görev yapan bürokratlardan seçiliyordu. Bu aileler, saygın soyları olmamasına rağmen, An Lushan İsyanı'ndan sonra merkezi otoritenin çözülmesiyle öne çıkmışlardı. [6] Tarihçi Deng Xiaonan, bu askeri ailelerin çoğunun, Song imparatorluk ailesi de dahil olmak üzere, Han Çin-Türk-Kumo Xi kökenli karışık kökenli olduğunu savundu. [7]

"Beş Hanedan" terimi, Song hanedanı tarihçileri tarafından ortaya atılmış olup, Kaifeng'de merkezli ardışık rejimlerin Orta Ova'yı kontrol ettiği ve Gök Mandatı sahibi olduğu görüşünü yansıtmaktadır. Beş Hanedan'ın ilki, isyancı bir fırçıdan savaş ağasına dönüşen ve nihayetinde Tang hanedanını sona erdiren Zhu Wen tarafından kuruldu. Beş Hanedan'ın geri kalanı ve Song hanedanı, başlangıçta Shatuo Türkleri tarafından yönetilen ve komutanları sık sık darbelerde birbirini değiştiren bir askeri örgütten ortaya çıktı. Sonraki Tang, geç Tang'da Zhu Wen'in başlıca askeri rakibi olan Shatuo lideri Li Keyong'un oğlu Li Cunxu tarafından kuruldu. Geç Jin'in kurucusu Shi Jingtang, Li Keyong'un ordusunda bir Shatuo komutanının oğluydu ve Li Keyong'un evlatlık oğlu olan Sonraki Tang generali ve imparatoru Li Siyuan'ın damadı oldu. Son Han'ın kurucusu Liu Zhiyuan, Li Siyuan ve Shi Jintang'ın altında Shatuo subayıydı. Sonrakı Zhou'nun kurucusunun babası Guo Wei, Li Keyong'un ordusunda savaştı ve Guo Liu Zhiyuan'ın emrinde görev yaptı. Song kurucusu Zhao Kuangyin'in babası, Sonraki Tang, Sonraki Han ve Sonraki Zhou ordularında görev yaptı. Zhao, aynı zamanda profesyonel bir asker olarak, Sonraki Zhou rütbelerinde yükseldi ve 960'taki Chenqiao İsyanı'nda tahtı ele geçirdi; bu isyan, Beş Hanedan dönemini sona erdirdi.

Qing tarihçisi Wang Fuzhi (1619–1692), bu dönemin antik Çin'in daha önceki Savaşan Devletler dönemine benzetilebileceğini yazmış ve hükümdarların hiçbirinin "Gökyüzün Oğlu" olarak tanımlanamayacağını belirtmiştir. Beş Hanedan'ın yöneticileri, imparator statüsü iddia etmelerine rağmen, bazen pragmatik endişe nedeniyle diplomatik eşitlik şartlarında birbirleriyle muamele ettiler. "Cennetin Mandatını paylaşmak" kavramı, "kardeş devletler" olarak kısa süreli güç dengesinin sonucuydu. Song hanedanı tarafından Çin'in yeniden birleşmesinden sonra, Song bu tür düzenlemeleri kınamak için özel bir çabaya girişti.  

Güney

Güney rejimleri bu dönemde genellikle daha istikrarlı ve etkili bir yönetime sahipti. [10] Güney devletlerinin yöneticileri bile neredeyse tamamı Kuzey'den askeri liderlerdi; kilit subayları ve seçkin güçleri de Kuzey'den geliyordu çünkü Tang ordusunun büyük kısmı Kuzey'de konuşlanmıştı. [11] Wu ve Eski Shu'nun kurucuları sırasıyla Huainan ve Xuchang'dan 'haydut' kişilerdi, Min'in kurucusu Huainan'dan küçük bir devlet çalışanı, Wuyue'nin kurucusu Hangzhou'dan bir 'haydut', Chu'nun kurucusu (bir kaynağa göre) Xuchang'dan bir marangoz, Jingnan'ın kurucusu Shanzhou'dan bir köle ve Güney Han'ın kurucusu güneyli bir kabile reisiydi. [12] Güney krallıkları, üstün askeri yeteneklerle yükselen düşük sosyal statüye sahip adamlar tarafından kuruldu; bu kişiler daha sonra gelecekteki bilginler tarafından "haydut" olarak küçümsendi. Ancak kurulduktan sonra, bu yöneticiler kendilerini yönetimini meşrulaştırmak için kültür ve ekonomik kalkınmayı destekleyen kişiler olarak göstermek için büyük çaba gösterdiler; birçoğu, eski Tang saray mensuplarını devletlerini yönetmeye teşvik etti. 

Güney bölgelerinin her birinin ekonomisi geç Tang döneminde gelişmişti. Guangdong ve Fujian, egzotik malların ticareti yapan önemli liman şehirleriydi, orta Yangtze ve Sichuan çay ve porselen üretim merkezleriydi; Yangtze deltası ise son derece yüksek tarımsal üretimin merkezi ve diğer bölgeler için bir giriş noktasıydı. Bölgeler ekonomik olarak birbirine bağımlıydı. Sui ve Tang'ın politikaları, Güney'i geliştirmeye pek önem vermese de, sıkı idari kontrollerden bağımsız olarak yenilik yapma alanı sağladı. Kuzeydeki baskın yetkililer, Tang döneminde Güney'de hizmet etmek istemedikleri için güneyliler "Güney Seçimi" ek sistemi kapsamında yerel olarak görev yapmak üzere Tang tarafından işe alındı. Bu güneyli yetkililer, On Krallık'ın idari çekirdeği haline geldi ve daha sonra Song döneminin ortalarına kadar bürokrasiye hakim oldular.

Önemli jiedushi

Tang hanedanı bitmeden önce, 902 yılında savaş ağalarının ("jiedushi") haritası

Kuzey Çin

Güney Çin

Beş Hanedan

Daha Sonra Liang (907–923

Daha sonra 907 yılında Liang.

Tang hanedanı döneminde, savaş ağası Zhu Wen aslında Huang Chao'nun isyancı ordusunun bir üyesiydi ve Huang Chao İsyanı'nın bastırılmasında kritik bir rol üstlendi. Bu görevi nedeniyle Xuanwu Jiedushi unvanı verildi. Birkaç yıl içinde, komşularını yok ederek ve imparatorluk başkentinin etkisi olduğu bölgedeki Luoyang'a taşınmasını zorunlu kılarak gücünü pekiştirdi. 904 yılında, Tang İmparatoru Zhaozong'u idam etti ve Zhaozong'un 13 yaşındaki oğlu Tang İmparatoru Ai'yi alt hükümdar yaptı. Üç yıl sonra, çocuk imparatoru tahttan vazgeçmeye ikna etti. Daha sonra kendini imparator ilan etti ve böylece Sonraki Liang başladı.

Daha Sonraki Tang (923–936)

Daha sonra Tang, 926 MS

Tang hanedanının son yıllarında, rakip savaş ağaları yönettikleri eyaletlerde bağımsızlıklarını ilan ettiler—bunların hepsi imparatorun otoritesini tanımamıştı. Li Keyong, günümüz Shanxi'deki Hedong bölgesinin jiedushi'siydi ve Jin (晉) adlı bir devlet oluşturdu. Oğlu Li Cunxu ve Liu Shouguang, kuzey Çin'i fethetmek için rejim güçleriyle şiddetle mücadele etti; Li Cunxu başarılı oldu. 915'te Liu Shouguang'ı (911'de Yan İmparatorluğu ilan etmişti) yendi ve 923'te kendini imparator ilan etti; birkaç ay içinde Sonrakı Liang rejimini devirdi. Böylece Shatuo Son Tang dönemi başladı—uzun bir fetih hanedanları zincirinin ilki. Kuzey Çin'in büyük bir kısmını yeniden birleştirdikten sonra, 924'te Cunxu, Shaanxi'nin Qi krallığının teslim olmasını aldı ve 925'te Cunxu, Sichuan'da kurulmuş olan Eski Shu rejimini fethetti.

Daha Sonraki Jin (937–947)

Daha sonra Jin 939'da

Geç Tang birkaç yıl nispeten sakin bir dönem geçirdi, ardından huzursuzluk yaşandı. 934'te Sichuan tekrar bağımsızlığını ilan etti. 936'da Shi Jingtang, Sonraki Tang'ın dördüncü imparatoru Li Congke'ye karşı isyan etti. Taiyuan'dan bir Shatuo jiedushi olan Shi Jingtang, isyanında Khitan liderliğindeki Liao hanedanı tarafından desteklendi. Yardımları karşılığında Shi Jingtang, Khitanlara yıllık haraç ve On Altı Eyaleti (günümüz kuzey Hebei ve Pekin) vaat etti. İsyan başarılı oldu ve aynı yıl Shi Jingtang imparator oldu.

Later Jin'in kuruluşundan kısa bir süre sonra, Liao imparatoru Çin'in vekil hükümdarı olarak görmeye başladı. 943'te Khitanlar savaş ilan etti ve üç yıl içinde başkent Kaifeng'i ele geçirdi; böylece Sonraki Jin'in sonunu işaret etti. Ancak Çin'in geniş bölgelerini fethetmiş olsalar da, Kitanlar bu bölgeleri kontrol edemedi veya istemediler ve ertesi yılın başlarında oradan çekildiler.

Daha Sonraki Han (947–951)

Daha sonra Han dönemi, 949 MS

İktidar boşluğunu doldurmak için jiedushi Liu Zhiyuan 947'de imparatorluk başkentine girdi ve Sonraki Han'ın gelişini ilan ederek ardışık üçüncü Shatuo hükümdarlığını kurdu. Bu, beş hanedanın en kısasıydı. 951'deki bir darbenin ardından, Han Çinli General Guo Wei tahta çıktı ve böylece Sonraki Zhou dönemi başladı. Ancak, Sonraki Han imparatorluk ailesinden bir üye olan Liu Chong, Taiyuan'da rakip bir Kuzey Han rejimi kurdu ve Sonraki Zhou'yu yenmek için Khitan'dan yardım istedi.

Daha Sonra Zhou (951–960)

Daha sonra 951 yılında Zhou. 

Guo Wei'nin 954'te ölümünden sonra, evlatlık oğlu Chai Rong tahta geçti ve genişleme ve birleşme politikası başlattı. Chai Rong tahta çıktıktan bir ay sonra, Kuzey Han İmparatoru Liu Chong, Liao hanedanı ile ittifak kurarak Sonraki Zhou'ya saldırı başlattı. Bakan Feng Dao'nun tavsiyesine karşı, Chai Rong ordusunu saldırıya karşı yönetmeye karar verdi. Chai Rong, Gao Ping'de (günümüz Jincheng) Liu Chong ile çatışmaya girdiğinde, Chai'nin iki generali Fan Aineng ve He Hui, birlikleriyle birlikte savaş alanından kaçtı. Bu kritik anda, Chai Rong savunmayı aşmak için hayatını riske attı ve Liu'nun kuvvetlerini ezdi. Bu seferden sonra Chai Rong gücünü pekiştirdi. [15] 956 ile 958 yılları arasında, Sonraki Zhou'nun kuvvetleri, güney Çin'in en güçlü rejimi olan Güney Tang'ın büyük bir kısmını fethetti ve yenilgiyle Yangtze'nin kuzeyindeki tüm toprakları bıraktı. 959'da Chai Rong, Later Jin döneminde devredilen toprakları geri almak amacıyla Liao'ya saldırdı. Birçok zaferden sonra hastalığa yenik düştü.

960'ta general Zhao Kuangyin bir darbe düzenleyerek tahtı ele geçirerek Kuzey Song hanedanını kurdu. Bu, Beş Hanedan ve On Krallık döneminin resmi sonudur. Sonraki yirmi yıl boyunca, Zhao Kuangyin ve halefi Zhao Kuangyi, Güney Çin'deki diğer kalan rejimleri yenerek 979'da Kuzey Han'ı fethetti ve 982'de Song hanedanı dönemini başlattı. 

On

Dong Yuan tarafından Nehir Bankası (932–962)

 Kuzey Çin'deki hanedanların hızlı bir şekilde ardışık olarak ardışık olmasına rağmen, Güney Çin rejimleri genellikle eşzamanlı ve her biri belirli bir coğrafi alanı kontrol ediyordu. Bunlar "On Krallık" olarak biliniyordu (hatta bazıları, Eski Shu ve Sonraki Shu gibi İmparator unvanını iddia ediyordu). Her saray sanatsal mükemmelliğin merkezi idi. Bu dönem, şiirlerinin canlılığı ve ekonomik refahıyla dikkat çekmektedir. Ticaret o kadar hızlı büyüdü ki metalik para sıkıntısı yaşandı. Bu durum, banka çekleri veya "uçan para" (feiqian) ile depozito sertifikalarının oluşturulmasıyla kısmen ele alındı. Ahşap blok baskı, Johannes Gutenberg'in matbaasından 500 yıl önce, bu dönemde yaygınlaşmıştır.

On Krallık şunlardı:

Guo Zhongshu (929–977) tarafından yazılmış İmparator Ming (明皇避暑宮) Yaz Sarayı.  

Geleneksel olarak sadece on tane listelenir, bu yüzden dönemin adı da buradadır. Bazı tarihçiler, örneğin Bo Yang, Yan ve Qi dahil olak üzere on bir sayar; Kuzey Han ise değil, bunu sadece Sonraki Han'ın devamı olarak görürler. Bu dönem aynı zamanda kuzeyde Liao hanedanının ve güneybatıda Dali Krallığı'nın kuruluşuyla da örtüştü.

Bu dönemdeki diğer rejimler arasında Zhao, Yiwu Devresi, Dingnan Devresi, Wuping Devresi, Qingyuan Devresi, Yin, Ganzhou Uygur Krallığı, Guiyi Devresi ve Xiliangfu bulunmaktadır.

Yang

 

Yang Wu (902–937), günümüz Jiangsu, Anhui ve Jiangxi'de kuruldu. 892'de Tang hanedanı askeri valisi olan Yang Xingmi tarafından kurulmuştur. Başkent başlangıçta Guangling'deydi (günümüz Yangzhou), daha sonra Jinling'e (günümüz Nanjing) taşındı. Krallık, 937'de Güney Tang'ın kurucusu tarafından içeriden alınarak düştü.

Wuyue

Wuyue, en uzun ömürlü (907–978) ve güney eyaletleri arasında en güçlülerinden biriydi. Wuyue, öğrenimiyle ve kültürüyle tanınıyordu. Başkentini Xifu'da (günümüz Hangzhou) kuran Qian Liu tarafından kuruldu. Çoğunlukla günümüz Zhejiang eyaletinde bulunuyordu ancak güney Jiangsu'nun bazı kısımlarını da elinde tutuyordu. Qian Liu, 902'de Tang imparatoru tarafından Yue Prensi olarak atandı; Wu Prensi 904'te eklendi. 907'de Tang hanedanının çöküşünden sonra kendini Wuyue kralı ilan etti. Wuyue, Song hanedanının on sekizinci yılına kadar hayatta kaldı; bu yılda Qian Shu büyüyen hanedana teslim oldu.

Min

Min (909–945), kendisini Changle (günümüz Fuzhou) olan Min Prensi olarak ilan eden Wang Shenzhi tarafından kuruldu. Shenzhi'nin oğullarından biri, Min topraklarının kuzeydoğusunda bağımsız Yin devletini ilan etti. Güney Tang, Min'in yardım istemesinden sonra o toprakları ele geçirdi. Komşu Wuyue'ye sadakat ilan etmelerine rağmen, Güney Tang 945'te Min'i fethetmesini tamamladı.

Güney

 

Güney Han (917–971), Liu Yan tarafından Guangzhou'da kuruldu. Kardeşi Liu Yin, Tang sarayı tarafından bölge valisi olarak atandı. Krallık, Guangdong, Guangxi ve Hainan bölgelerini kapsıyordu. Sonunda Song hanedanı tarafından fethedildi.

Ma Chu

Ma Chu (927–951), başkenti Changsha olan Ma Yin tarafından kurulmuştur. Krallık, Hunan ve kuzeydoğu Guangxi'yi elinde tutuyordu. Ma, 896'da Tang sarayı tarafından bölgesel askeri vali olarak atandı ve 907'de Tang'ın düşüşünde kendisini Chu Prensi olarak ilan etti. Bu Chu Prensi statüsü 927'de Güney Tang tarafından onaylandı. Güney Tang, 951'de devleti içine aldı ve kraliyet ailesini başkenti Nanjing'e taşıdı; ancak bölgenin Güney Tang yönetimi geçici oldu; çünkü ertesi yıl Liu Yan liderliğindeki eski Chu askeri subayları bölgeyi ele geçirdi. Beş Hanedan ve On Krallık döneminin son yıllarında, bölge Zhou Xingfeng tarafından yönetildi. 963 yılında bölge Song hanedanı tarafından ilhak edildi.  

Kuzey

On krallıktan biri olarak kabul edilse de, Kuzey Han, geleneksel Shatuo kalesi olan Shanxi'de kurulmuştu. Sonrakı Han'ın 951 yılında Han Çinlilerinin liderliğindeki Son Zhou'ya geçtikten sonra, daha önce Liu Chong (劉崇) olarak bilinen Liu Min (劉旻) tarafından kurulmuştur. Güçlü Liao hanedanının korumasıyla Kuzey Han, nominal bağımsızlığını korudu; ta ki Song hanedanı 979'da Kitanlardan onu ele alana kadar.

Jingnan (Nanping olarak da bilinir)

Güney devletlerinin en küçüğü olan Jingnan (924–963), Liang'ın eski generali Gao Jichang tarafından kurulmuştur. Merkezi Jiangling'deydi ve günümüz Wuhan'ının güneybatısındaki Hubei'de iki başka bölgeyi de kapsıyordu. Gao, Kuzey Çin'deki Tang'ın halefi olan Sonraki Liang'ın hizmetindeydi. Gao'nun halefleri, 924'te Sonrakı Liang'ın düşüşünden sonra Nanping Kralı unvanını talep etti. Küçük ve zayıf bir krallıktı, bu nedenle Beş Hanedanla iyi ilişkiler kurmaya çalıştı. Krallık, 963'te ilerleyen Song ordularına düştü.

Eski Shu

Eski Shu (907–925), Tang hanedanının çöküşünden sonra sarayını Chengdu'da tutan Wang Jian tarafından kuruldu. Krallık, günümüz Sichuan'ın, batı Hubei'nin ve güney Gansu ile Shaanxi'nin bir kısmının büyük kısmını elinde tutuyordu. Wang, 891'de Tang sarayı tarafından batı Sichuan'ın askeri valisi olarak atandı. Krallık, oğlunun 925'te Sonraki Tang'ın ilerleyişi karşısında teslim olmasıyla düştü.

Daha Sonra Shu

Li Sheng tarafından yapılmış Yueyang Kulesi (aktör 908–925)

Geç Shu (935–965), esasen on yıl önce Geç Tang'a düşmüş önceki Shu devletinin dirilişidir. Sonraki Tang gerilemeye başladığı ve Li Cunxu'nun bir isyanında öldürülmesi nedeniyle, Meng Zhixiang Shu'nun bağımsızlığını yeniden ilan etme fırsatı buldu. Eski Shu gibi, başkent Chengdu'ydu ve temelde selefi ile aynı toprakları kontrol ediyordu. Krallık, 965'te Song ordularına yenik düşene kadar iyi yönetildi.

Güney

Zhou Wenju (akl. 942–961) tarafından weiqi oyuncularını tasvir eden bir tablo.

Güney Tang (937–975), Li Bian (İmparator Liezu) 937'de devleti içeriden devraldığı için Wu'nun halefi oldu. Orijinal Wu'nun topraklarından genişleyerek sonunda Yin, Min ve Chu'yu ele geçirerek günümüzün güney Anhui'sini, güney Jiangsu'nu, Jiangxi'nin büyük bir kısmını, Hunan'ın ve doğu Hubei'yi en parladığı bölgeyi ele geçirdi. Krallık, 961'de genişleyen Song Dünasti'ne nominal olarak tabi oldu ve 975'te resmen Song hanedanına katıldığında doğrudan işgal edildi.

On Krallıklar Arasındaki

Song Hanedanının Çin'i fethetmesi (960–979)

 Kuzey Çin'in tamamından daha istikrarlı olmasına rağmen, güney Çin de savaşlarla parçalandı. Wu, komşularıyla kavga etti; bu eğilim, Wu'nun yerine Güney Tang geçtikten sonra da devam etti. 940'larda Min ve Chu, Güney Tang'ın kolayca faydalandığı iç krizler yaşadı; Min'i 945'te, Chu'yu ise 951'de yok etti. Ancak Min ve Chu'nun kalıntıları, Qingyuan Jiedushi ve Wuping Jiedushi [zh] şeklinde uzun yıllar hayatta kaldı. Bununla birlikte, Güney Tang, Güney Çin'in tartışmasız en güçlü rejimi haline geldi. Ancak, 956-958 yılları arasında Sonraki Zhou'nun saldırılarını engelleyemedi ve Yangtze Nehri'nin kuzeyindeki tüm topraklarını devretti.

960'ta kurulan Song hanedanı Çin'i yeniden birleştirmeye kararlıydı. Jingnan ve Wuping Jiedushi 963'te, Later Shu 965'te, Güney Han 971'de ve Güney Tang 975'te süpürüldü. Son olarak, Wuyue ve Qingyuan Jiedushi 978'de topraklarını Kuzey Song'a bıraktı ve tüm güney Çin'i merkezi hükümetin kontrolüne aldı.

Diğer parçalanma dönemlerinde olduğu gibi, Beş Hanedan ve On Krallık dönemi kuzey ve güney Çin arasında bir bölünme ile sonuçlandı. On Krallık'ın daha büyük istikrarı, özellikle Wuyue ve Güney Han'ın uzun ömürlülüğü, Çin içinde farklı bölgesel kimliklerin gelişimine katkıda bulunacaktı. Bu ayrım, Eski Tarih ve Yeni Tarih ile daha da pekiştirildi. Kuzey açısından yazılmış bu kronikler, tarihi Beş Hanedan (kuzey) etrafında düzenlemiş, On Krallık'ı (güney) gayrimeşru, bencil ve hoşgörülü olarak sunmuştur.

Kültür

Nehirde Erken Karlar (五代南唐 趙幹 江行初雪圖); Zhao Gan'ın shan shui tablosu.
Parşömenin tam uzunluğu.
Uyarılar Parşömeni, Gu Kaizhi (348–405), British Museum; Boxer İsyanı sırasında bir İngiliz ordusu subayı tarafından yağmalandıktan sonra ağır hasar gördü. 

Beş Hanedan ve On Krallık dönemi, Tang hanedanının uluslararası kültürel ruh haline dönerek Song hanedanının sağlamlaşmış ulusal kültürüne doğru bir geçiş olarak görülür. Dönem boyunca, gerileme yerine belirgin kültürel ve ekonomik büyüme yaşandı. 

Kuzeydoğu'da birkaç Kuzey hanedanı ortaya çıktı ve kuzeyin merkezileşmesi, özellikle kuzeydoğuluların başkente taşra göç etmesine yol açtı ve yeni bir metropol kültürü oluştu. [4] Çin'in Song hanedanı tarafından birleşmesinden sonra, Güney devletlerinin kültürü, sanatı ve edebiyatı yeni rejime dahil edildi. Song hanedanı, kendine özgü bir Güney Çin kültürel bakış açısını benimsedi. Güney Tang, Wu Yue ve Sonraki Shu'nun korunan kültürel gelenekleri, kuzeyin kültürel manzarasını yeniden inşa etmek için kullanıldı. Güney kütüphaneleri kuzeye taşındı, yeni başkentte güneydoğu mimarisi teşvik edildi ve Güneydoğu Budist ikonları, din adamları ve kalıntılar yeni başkentte toplanarak bu gelenekleri imparatorluk kültürüne yeniden entegre etti. Bu, beş Kuzey hanedanından farklıydı; çünkü onlar hiçbir zaman geniş manastır soy ağlarını desteklemiyor, bunun yerine genellikle onları kısıtlamaya ve ekonomik ile askeri kaynaklarından yararlanmaya çalışıyorlardı.

Kısa olmasına rağmen, bu dönem farklı alanlarda kültürel yeniliklere sahne oldu. Çömlekçilik, "beyaz seramiklerin" ortaya çıkmasını gördü/ Resimde Çin'in "çeşitli manzarası" Taoizmden ilham almıştır. Dağların gök ile yer arasındaki kutsallığını vurguladı ve doğal dünyayı bir uyum kaynağı olarak tasvir etti.

Taipei'deki Ulusal Saray Müzesi koleksiyonunda bulunan 'Qingming Festivali Boyunca Nehir' kitabının tam Qing Yuan baskısı:

 'Qingming Festivali Sırasında Nehir Boyunca', 'Sis ve Yağmur, Rüzgar ve Kar', 'Batı Gölü Unvanlar Için Yarışıyor', 'Bahar Dağları' ve 'Wuyi Dağı Parşöme' yer alır. Bunlar arasında 'Batı Gölü Unvan Için Yarışıyor' ve 'Qingming Sırasında Nehir Boyunca' çağdaşları tarafından 'ilahi eserler' olarak seçilmiştir. Hayatta kalan tek eser 'Qingming Festivali Sırasında Nehir Boyunca'dır ve esas olarak iki bölüme ayrılmıştır: biri kırsalı, diğeri pazarı tasvir eder. Tablo yaklaşık 814 kişi, 60'tan fazla hayvan, 28 tekne, 30'dan fazla bina, 20 araç, 8 sedan sandalye ve 170'ten fazla ağaç tasvir etmektedir. Görevliler canlı ve canlı çeşitli kıyafetler ve ifadeler giymektedir. 

Dahuting mezarından arabalar ve süvari duvar resimleri, MS 2. yüzyıl.
Yan Liben'in On Üç İmparatoru; orijinal, MS 7. yüzyıl.
Han Xizai'nin Gece Şölenleri'nin tam parşömini, ilk olarak 10. yüzyılda Güney Tang'da boyanmış, daha sonra 12. yüzyılda yeniden üretilmiştir.
Kuzey Song Hanedanı (960-1127) döneminde su gücüyle çalışan bir tahıl değirmeni ve çevresindeki nehir taşımacılığının Çin.
北宋zh:张择端《清明上河图》局部. Song hanedanının küçük bir bölümü olan "Qingming Festivali Sırasında Nehir Boyunca" adlı tablo, Zhang Zeduan'ın yaptığı tablo.
Bianjing şehir kapısı Qingming Festivali sırasında Nehir Boyunca.

Dağlardaki Budist Tapınağı, 11. yüzyıl, ipek üzerine mürekkeb, Nelson-Atkins Sanat Müzesi, Kansas City (Missouri).
Dairesel yelpaze Resim tarafından Ma Lin
Ma Yuan's Fenerler yanında ziyafet
Kar manzarası Ma Yuan tarafından
İşten Dönen Dans Eden ve Şarkı Söyleyen Köylüler
Önceki çalışmanın mimari detayları

Çinli sanatçı Li Cheng'in (yaklaşık 919–967) tablosu
Zhao Mengjian'ın Üç Kış Dostu, 13. yüzyıl.
Kışın Üç Dostu Erik, çam ve bambu tasvir edilen, hâlâ Yeni Yıl döneminde süsleme amaçlı kullanılan ülkeler tarafından Sinosfer.
Kelebek ve Wisteria Çiçekleri, Xu Xi (886–974) tarafından
Qian Xuan tarafından yazılmış Erken Sonbahar (1235–1305)
Qian Xuan'ın Sekiz Çiçeği, 13. yüzyıl.


Dong Yuan tarafından Xiaoxiang'ın Manzaraları (932–962). Dong, peyzaj resim stillerinin öncülerinden biri olarak kabul edilir; Bu tür tabloların ölçekleri genellikle devasa olurdu; küçük ama karmaşık pastoralist konular peyzajın göreceli büyüklüğünü gösterirdi. Sola yakınlaştırın, bir grup adamın denizaltı balıkçılığı yaptığını görüyorsunuz.
Yelkenli Tekneler ve Nehir Kenarı Malikane, 7. yüzyıl orijinali Li Sixun.
Karda Nehirde Seyahat. Son derece karmaşık detaylar tarihçilere Ortaçağ Çin gemi yapımları.
Henan Adası (Honam), Kanton, Qing Hanedanı Görünümü
Ölümsüz, ejderhaya biniyor. Güney Song hanedanı, 13. yüzyılın başları. Askı parşömen; İpek üzerinde mürekkep ve açık renkler.
Ejderha binen bir adamı tasvir eden ipek tablo, MÖ 5. yüzyıl.
Batı Han Dönemi vernikli ejderha duvar resmi, yaklaşık MÖ 2. yüzyıl.
Antik Eserlerin Tasviri, bilinmeyen ressam.
Çin tarihi boyunca "İmparator" (Çince: 皇帝; pinyin: Huángdì) Çin imparatorluğunun çeşitli hanedanlarının hükümdarlarının sahip olduğu üstün unvandı. Geleneksel Çin siyasi teorisinde imparator "Gökyüzün Oğlu"ydu; Gökyüzü yönetecek ilahi yetkiye sahip bir otokrattı.
Krallığın Miras Mührü İmparatorluk Çin döneminde imparatorların meşruiyet sembolüydü. Sözleri: "Gökten Görev aldıktan sonra, (imparator) uzun ve refah dolu bir hayat sürsün." (受命於天, 既壽永昌) Başbakan Li Si tarafından yazılmıştır.
Wu ZetianÇin hanedanının 3.000 yıllık tarihinde meşru sayılan tek kadın imparator

Zhou Wenju'nun Edebiyat Bahçesi (文苑图), şairlerin bir araya gelmesini tasvir eder
Gu Kaizhi'nin başka bir parşömeninde yakın çekim.
Çin; Albüm; Resimler
Dahuting mezarından duvar resmi, yaklaşık MS 2. yüzyıl.
Sima Jinlong'un mezarından vernil ekranlar (420–484)
Mogao mağaralarından duvar resmi, Batı Wei (M.S. 535–556)
6. yüzyıl ortası Dunhuang duvar resmi
Sakyamuni Budası, Zhang Shengwen tarafından, 1173–1176 CE, Song hanedanı

Nehirde Erken Kar, (Geleneksel Çince: 江行初雪圖, Pinyin: Jiāng xíng chūxuě tú), sanatçı Zhao Gan (趙幹) tarafından 10. yüzyılda, Beş Hanedan ve On Krallık döneminde yapılmış bir Çin manzara tablosudur.
Huang Quan'ın Kuşlar ve Canavarlar Almanakı; Daha sonra Shu dönemi, yaklaşık 950 CE.
Güney Song hanedanının (1127–1279) isimsiz bir ressamı tarafından yazılmış Loquats and a Mountain Bird; bu tür küçük yaprak tablolarından oluşan albümler, Güney Song'un soyluları ve bilgin-yetkilileri arasında popülerdi.
Bian Wenjin, Ming hanedanı tarafından yazılmış Üç Dost ve Yüz Kuş
Zhuang Zhou bir şelalenin önünde. Taoizm, genellikle doğal aşağı doğru su akışıdır, doğallık için yaygın kullanılan bir benzetmedir.
Chu (devlet) ipek, anka kuşlu kadın tablosu
İmparator Huizong'un 16 Ocak 1112'de Kaifeng şehir kapısının tepesinde bir sahneyi tasvir eden Uğurlu Turnalar.
Kar Eriği ve İkiz Turnalar
Bambu ve Turnalar - İkiz Açıklık

Kışın bir ağaçta kırmızı saçı; 1187 MS.
Song İmparatoru Huizong üretken bir ressamdı.
Li Anzhong'un Dalda Kuş; Dairesel bir şekline sahiptir çünkü başlangıçta bir dairesel vantilatör.
Lin Liang (1424–1500) tarafından yazılmış Eagles. İmparator Huizong'un üretken gongbi tabloları, çağdaşları ve ötesinde derin bir etki yarattı.


wikipedia.org/wiki/Five_Dynasties_and_Ten_Kingdoms_period

Ayrıca



XXXXXX


SEN BIR TEHDITSIN

AYAKLI BIR HASTALIKSIN! 

BILIMSEL GERCEKLIK NASIL SAPKINLIK OLABILIR ? 



zaman: Hiç yorum yok:
Kaydol: Kayıtlar (Atom)