Egzersiz (Hareket) yaparken salgılanan bir enzim

 Egzersiz yaparken salgılanan bir enzim beyni güçlendiriyor

KAYNAK, GETTY IMAGES

22 Temmuz 2020

Egzersizin sağlık açısından yararları konusunda çok sayıda araştırma var; buna yaşlanma sürecinde beyin sağlığı ile ilgili araştırmalar da dahil.

Bu konuda yapılan son araştırma, egzersizin karaciğerde tetiklediği az bilinen bir proteinin beyni gençleştirip canlandırdığını ortaya koydu. 

ABD'nin San Francisco kentindeki California Üniversitesi'nde yapılan araştırmada, egzersiz yapan yaşlı fareler ile hareketsiz fareler arasındaki farklar incelendi. 

Egzersiz yapan yaşlı farelerde karaciğer tarafından üretilen bir enzimin daha fazla olduğu görüldü.

⚠️Gpld1 adlı bu enzim ile beynin bilişsel fonksiyonları arasında bağlantı olduğu biliniyor.‼️

Araştırmacılar, insanların kan örneklerini inceleyerek aynı sonucun onlarda da geçerli olduğunu gördü. Yani sağlıklı ve fiziksel olarak aktif yaşlılarda bu enzim oranı hareketsiz olanlara kıyasla daha yüksek.

Araştırmanın sonuçları Science dergisinde yayımlandı.

Araştırmada daha sonra bir adım daha atılarak başka araştırmalara konu olan ve genç ve sağlıklı farelerin kanının yaşlı farelere enjekte edilmesiyle onların gençleştirilmesini sağlayan çalışmalar tekrarlandı.

Egzersiz yapan farelerin kanından alınan plazma, hareketsiz farelere enjekte edilip Gpld1 enzim seviyeleri yükseltildiğinde, beklendiği gibi, egzersiz alışkanlıklarında herhangi bir değişim olmadığı halde bilişsel fonksiyonlarının geliştiği görüldü. 

Testin bir diğer aşamasında da farelerin karaciğerlerinin genetik yapısı değiştirilerek daha fazla enzim üretmeleri sağlanıp hafıza ve bilişsel fonksiyonları teste tabi tutuldu. 

Sonuç oldukça çarpıcıydı. Üç hafta içinde, altı haftalık düzenli egzersiz durumundakine benzer sonuçlar elde edilmiş, beynin hafıza işleyişini kontrol eden hipokampus bölümünde yeni sinir hücreleri üremeye başlamıştı. 

California Üniversitesi'nde anatomi uzmanı Profesör Saul Villeda, araştırmaya ilgili basın açıklamasında, "Bu verileri gördüğümde ağzım açık kaldı. Doğrusu, egzersizin beyin üzerinde bu kadar yararını gösteren bir tek molekül bulmayı başaracağımı sanmıyordum" dedi. 

Bu veriler, zayıf ve yaşlı kişilerin veya egzersiz yapamayacak durumda olanların da, egzersizin sağlıklı bir beyin için sunduğu avantajlardan yararlanması açısından önemli görülüyor. 

Villeda, ⚠️"Egzersizin beyne yararına eşdeğer bir yarar sağlayacak bir ilaç olsaydı herkes o ilacı almak isterdi. Bizim araştırmamız da bu yararların en azından bir kısmının bir gün hap halinde sunulabileceğine işaret ediyor" dedi.‼️ 

🏃🏼‍♂️🏃🏻‍♀️

Yazmak (ve koşmak)

Murakami’nin yazmanın zorluklarına karşı en büyük silahı ise koşmak. İstisnalar dışında her gün koşan, her yıl en azından bir maraton tamamlayan ve dünyadaki büyük maratonların neredeyse tamamına katılmış olan Murakami’nin tamamen koşmaya adanmış bir kitabı bile var. Hatta bu kitabın sonunda Murakami mezar taşına şu şekilde yazılmasını istediğini bile dile getiriyor:

Haruki Murakami
Yazar (ve koşucu)

Peki neden koşmak Murakami için kendini tanımlama şekli olacak kadar önemli? Yanıt Murakami’nin kitabının adında gizli: Koşmasaydım Yazamazdım. 

Murakami yazmaya devam etmek için gerekli gücün fiziksel güçle kazanılabileceğini düşünüyor çünkü fiziksel güç yalnız beden gücünü değil zihin gücünü de içeriyor. Koşmak Murakami’ye göre yaratıcılığını sağlamlaştırıyor. Koşarken mutlaka müzik dinliyor; çoğunlukla rock, arada sırada ise caz. Müzik, yazmak, koşmak hep iç içe.

#

Spor ve Egzersiz Beyin Bağlantıları için Doping Etkisi Yapıyor

Bence burada kilit unsurlar suplementar motor alan (SMA) ve inferior parietal lobtur (IPL). Kısa süreli hareketlerin öğrenmeyi ve hafızayı güçlendirdiğini daha önceden yazmıştık. Suplementar motor alan da vücudun yaptığı hareketliliği temsil eder. Çok başarılı öğrenen insanlar fiziksel olarak da çok aktifler. Bir anlamda spor ve egzersizi ihmal etmiyorlar. Vücudun hareket etmesi beyne giden kan akışını artırıyor ve beyin bağlantıları daha çok güçleniyor. İkinci etken de inferior parietal lob (IPL). Bu bölüm dikkat ile ilgili olan çok kritik bir alandır. Kişi çalıştığı konuya ne kadar dikkat ederse, o konu üzerindeki dikkatini ne kadar uzun sürdürebilirse o kadar başarılı oluyor. Bu bölgeler ile prefrontal korteks arasındaki senkronizasyon güçlü olursa öğrenme işlemi de kolaylaşıyor.

XXXXXXXXX